Programda Dr. Gökçe Zeynep Güzey, Âşık Dertli’nin yaşam öyküsünü ve sanat anlayışını anlattı. 1772 yılında Bolu’nun Çağa kazasına bağlı Şahnalar köyünde doğan, 1846 yılında Ankara’da vefat eden Dertli’nin çiftçilikten âşıklığa uzanan hayat yolculuğu, tasavvufla tanışması ve saz eşliğinde doğaçlama şiir söylemedeki ustalığı dinleyicilerle paylaşıldı.

Dertli’nin İstanbul, Konya ve Mısır’da bulunduğu; özellikle Mısır’daki tekke çevrelerinde tasavvufi birikimini geliştirdiği belirtildi. II. Mahmud döneminde fes hakkında yazdığı kasideyle dikkat çektiği, bir süre Çağa’ya ayan olarak atandığı ancak görevden alındıktan sonra Ankara’ya yerleştiği ifade edildi. 125 şiirin yer aldığı bir Divânı bulunan Dertli’nin özellikle taşlamalarıyla ün kazandığı; hece ve aruz ölçüsünü ustalıkla kullandığı vurgulandı.

Etkinlikte Türk Halk Müziği sanatçısı Ümit Yıldırım, bağlaması eşliğinde Âşık Dertli’nin eserlerini seslendirdi. Aslı Zeynep Uzun ile Eylül Çetinkaya da şairin seçilen şiirlerini okudu.

Programda ayrıca Dertli’nin, saz çalmanın günah olduğunu ileri süren anlayışa karşı kaleme aldığı “Şeytan Bunun Neresinde” adlı taşlaması da hatırlatıldı. Eserde, sazın şeytanla ilişkilendirilmesini eleştiren Dertli’nin mizahi ve sorgulayıcı üslubu bir kez daha dikkat çekti.

Program sonunda Dr. Gökçe Zeynep Güzey, Ümit Yıldırım, Aslı Zeynep Uzun ve Eylül Çetinkaya’ya günün anısına teşekkür belgesi takdim edildi. Etkinlik, katılımcılarla birlikte çekilen hatıra fotoğrafıyla sona erdi.

Âşık Dertli, “Şeytan Bunun Neresinde” adlı taşlamasını; döneminde saz çalmanın günah sayıldığını ve saz çalanların şeytanla ilişkilendirildiğini ileri süren anlayışı eleştirmek için kaleme almıştır. Bu şiiriyle, bağlamayı hedef alan dar görüşlü yaklaşıma karşı akılcı ve mizahi bir dille cevap vermiştir.

ŞEYTAN BUNUN NERESİNDE

Telli sazdır bunun adı

Ne ayet dinler ne kadı

Bunu çalan anlar kendi

Şeytan bunun neresinde

Venedik'ten gelir teli

Ardıç ağacından kolu

Be Allah'ın sersem kulu

Şeytan bunun neresinde

Abdest alsan aldın demez

Namaz kılsan kıldın demez

Kadı gibi haram yemez

Şeytan bunun neresinde

İçinde mi dışında mı

Burgusunun başında mı

Göğsünün nakışında mı

Şeytan bunun neresinde

Dut ağacından teknesi

Kirişten bağlı perdesi

Behey insanın teresi

Şeytan bunun neresinde

Dertli gibi sarıksızdır

Ayağı da çarıksızdır

Boynuzu yok kuyruksuzdur

Şeytan bunun neresinde

ÂŞIK DERTLİ