Türk Toraks Derneği ve Aydın Tabip Odası öncülüğünde gerçekleştirilen toplantıda, Çine havzasında yoğun şekilde sürdürülen kuvars ve feldspat madenciliğinin işçi sağlığı, çevre ve bölge halkı üzerindeki etkileri ele alındı.

Bildirgede, Türkiye’de madencilik faaliyetlerinin giderek yaygınlaştığı, çevre sağlığı ve iş güvenliği sorunlarının ise aynı ölçüde derinleştiği vurgulandı. Türkiye’nin feldspat üretimi ve ihracatında dünyanın önde gelen ülkeleri arasında yer aldığı belirtilirken, Çine’de yoğunlaşan üretimin beraberinde ciddi sağlık ve çevre sorunlarını da getirdiğine dikkat çekildi.

“SİLİKOZİS RİSKİ SADECE İŞÇİLERİ DEĞİL HALKI DA TEHDİT EDİYOR”

Bildirgede, kuvars ve feldspat üretiminde en önemli mesleki riskin solunabilir kristalin silika tozu olduğu ifade edildi. Açık ocak faaliyetleri, kırma-eleme, öğütme ve nakliye süreçlerinde ortaya çıkan tozların yalnızca çalışanları değil, çevrede yaşayan vatandaşları da etkilediği belirtildi.

Uzmanlar, silikozis, KOAH, kronik bronşit ve akciğer kanseri gibi hastalıkların silika maruziyetiyle doğrudan ilişkili olduğuna dikkat çekerek, “Tozun görünmemesi, tehlikenin olmadığı anlamına gelmez” uyarısında bulundu.

Toplantıda paylaşılan verilere göre, 2012 yılında Çine’de yapılan bir araştırmada kuvars ve feldspat madenlerinde çalışan işçilerde silikozis görülme oranı yüzde 23,7 olarak tespit edildi.

“ÇEVRESEL SİLİKA STANDARDI BULUNMUYOR”

Sonuç bildirgesinde, Türkiye’de yerleşim alanları için bağlayıcı bir çevresel silika tozu hava kalitesi standardının bulunmadığına işaret edilerek bunun önemli bir mevzuat eksikliği olduğu ifade edildi.

Uzmanlar, mesleki sınır değerlerin tek başına yeterli olmadığını, toplum sağlığını koruyacak ayrı düzenlemelere ihtiyaç bulunduğunu belirtti.

MESLEK HASTALIKLARINDA KAMUSAL SİSTEM TALEBİ

Bildirgede, meslek hastalıklarının tespiti, izlenmesi ve önlenmesinin bağımsız ve kamusal bir sistem tarafından yürütülmesi gerektiği vurgulandı.

İşyeri hekimleri ve iş güvenliği uzmanlarının kamu güvencesi altında bağımsız çalışması, sağlık verilerinin şeffaf biçimde paylaşılması ve işçilerin risk değerlendirme süreçlerine doğrudan katılması gerektiği ifade edildi.

TALEPLER SIRALANDI

Toplantı sonunda yayımlanan bildirgede şu talepler öne çıktı:

• Solunabilir kristalin silika ölçümlerinin düzenli yapılması ve sonuçların işçilerle paylaşılması,
• Kırma, eleme ve öğütme tesislerinde kapalı sistem ve etkin filtreleme uygulamalarının zorunlu hale getirilmesi,
• Açık ocaklarda tozu kaynağında bastıracak teknolojilerin kullanılması,
• Köyler, tarım alanları ve su kaynakları için çevresel izleme sistemlerinin kurulması,
• Meslek hastalıklarının tanı ve takibinde bağımsız bilimsel kurulların oluşturulması,
• Ulusal düzeyde İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Enstitüsü kurulması.

Bildirgenin sonunda, Çine havzasında yaşanan sorunun yalnızca iş güvenliği kapsamında değerlendirilemeyeceği belirtilerek, “Sağlıklı çalışma ortamı, sağlıklı çevre ve kamusal sorumluluk temelinde yeni bir yaklaşım gereklidir” değerlendirmesine yer verildi.

Servet TÖZ