Soğuk algınlığı, üst solunum yolu enfeksiyonları ve alerjik reaksiyonlarda rahat nefes almak amacıyla sık kullanılan burun spreylerinin bilinçsiz tüketimi ciddi sağlık sorunlarına neden olabiliyor.

Medicana International İzmir Hastanesi Kulak Burun Boğaz Uzmanı Prof. Dr. Kasım Durmuş, özellikle dekonjestan içerikli burun spreylerinin uzun süre kullanılmasının burun mukozasında bozulmaya ve kalıcı tıkanıklığa yol açabileceğini söyledi.

Dekonjestan spreylerin burun içerisindeki damarları büzerek hızlı bir rahatlama sağladığını belirten Durmuş, kullanım süresinin 3-5 günü aşması halinde vücudun ilaca karşı farklı bir tepki geliştirebildiğine dikkat çekti.

GERİ TEPME ETKİSİ KISIR DÖNGÜ OLUŞTURUYOR

Prof. Dr. Durmuş, uzun süreli kullanımda burun mukozasındaki reseptörlerin aşırı uyarılmaya bağlı olarak azaldığını ve ilacın zamanla eski etkisini göstermemeye başladığını ifade etti.

İlacın etkisinin geçmesiyle birlikte burun damarlarının aşırı genişleyebildiğini belirten Durmuş, bunun dokularda ödem ve daha ağır burun tıkanıklığına neden olabileceğini söyledi.

Bu durumun “rebound”, yani geri tepme etkisi olarak adlandırıldığını aktaran Durmuş, hastanın nefes alabilmek için spreyi daha sık kullanmaya başladığını ve zaman içerisinde bir kısır döngünün ortaya çıktığını kaydetti.

Uzun süre devam eden kullanım sonucunda damarların kasılma yeteneğini kaybedebildiğini ifade eden Durmuş, burun etlerinin kalıcı şekilde büyümesinin da mümkün olduğunu belirtti.

FİZİKSEL BAĞIMLILIK PSİKOLOJİK BOYUTA TAŞINABİLİYOR

Burun spreyi kullanımının zaman içerisinde yalnızca fiziksel değil, psikolojik bir bağımlılığa da dönüşebildiğini ifade eden Prof. Dr. Durmuş, bazı hastaların gece başucunda sprey bulundurma ihtiyacı hissettiğini söyledi.

Spreyin yanında olmadığı durumlarda hastaların nefes alamama ve boğulma hissi yaşayabildiğini belirten Durmuş, bu tablonun panik hissini artırabileceğine dikkat çekti.

Durmuş, artan stresin de burun damarlarının daha fazla genişlemesine ve tıkanıklığın ağırlaşmasına neden olabileceğini ifade etti.

TEDAVİDE KADEMELİ BIRAKMA YÖNTEMİ

Burun spreyi bağımlılığının tedavisinde kullanımın hekim kontrolünde kademeli olarak bırakılabildiğini belirten Prof. Dr. Durmuş, bağımlılık yapmayan kortizonlu spreyler, antihistaminik ilaçlar ve hipertonik burun yıkama solüsyonlarından yararlanılabildiğini söyledi.

Tedavinin hastanın durumuna göre planlanması gerektiğini vurgulayan Durmuş, özellikle uzun süredir dekonjestan sprey kullananların uzman hekime başvurmasının önem taşıdığını ifade etti.

DİRENÇLİ VAKALARDA CERRAHİ GÜNDEME GELEBİLİYOR

Medikal tedaviye rağmen burun etlerinde düzelme sağlanamayan hastalarda cerrahi seçeneklerin değerlendirilebildiğini belirten Durmuş, öncelikle mukozal hasarın ilaç tedavisiyle giderilmeye çalışıldığını söyledi.

Prof. Dr. Durmuş, “Uygulanan medikal tedaviye rağmen 4 hafta sonra hastanın burun etleri normale dönmüyorsa cerrahi tedaviye başvurulmalıdır” dedi.

Burun tıkanıklığının tek başına bir hastalık değil, farklı sağlık sorunlarının belirtisi olabileceğini hatırlatan Durmuş, dekonjestan spreylerin hekim kontrolü dışında uzun süre kullanılmaması gerektiğini vurguladı.