Triyaj nedir?

Triyaj, acil servise başvuran hastaların tıbbi aciliyetlerine göre sınıflandırılması işlemidir. Amacı basittir: sınırlı sayıdaki hekim, hemşire ve yatak kapasitesini en çok ihtiyaç duyan hastaya yönlendirmek. Sistem, tüm hastalara aynı anda hizmet verilemeyeceği gerçeği üzerine kuruludur. Türkiye'deki hastanelerde triyaj genellikle renk kodlarıyla uygulanır.

Kırmızı alan: hayati tehlike

Solunum yolu tıkanıklığı, ağır travma, kalp durması, şuur kapalılığı, kontrol edilemeyen kanama gibi durumlar kırmızı alana alınır. Bu hastalarda bekleme söz konusu değildir; müdahale hasta hâlâ sedyedeyken başlar. Acil serviste tabloların en hızlı değiştiği bölüm burasıdır.

Sarı alan: acil ama stabil

Hastanın hayati bulguları şimdilik dengelidir ancak durumun kötüleşme ihtimali vardır. Kırık şüphesi, şiddetli karın ağrısı, yüksek ateşle birlikte genel durum bozukluğu, kontrol altına alınamayan hipertansiyon bu gruptadır. Bu hastalar öncelikli olarak değerlendirilir ancak kırmızı alandan bir vaka geldiğinde sıraları geriye düşebilir.

Yeşil alan: acil olmayan başvurular

Genel durumu iyi, hayati bulguları normal, şikâyeti kısa vadede risk oluşturmayan hastalar bu gruba girer. Acil servis yoğunluğunun büyük bölümünü oluşturan grup da budur. Bekleme sürelerinin en uzun olduğu alan burasıdır ve bunun nedeni ilgisizlik değil, kaynağın daha kritik hastalara yönlendirilmesidir.

Triyaj sabit değildir

Sık bilinmeyen bir nokta: triyaj kategorisi tek seferlik bir karar değildir. Bekleme sırasında durumu kötüleşen bir hasta yeniden değerlendirilir ve gerekirse üst kategoriye alınır. Bu nedenle beklerken şikâyetlerinizde belirgin bir değişiklik olursa görevli ekibe bildirmek önemlidir. Yeni başlayan nefes darlığı, artan göğüs ağrısı, bilinç bulanıklığı gibi bulgular mutlaka aktarılmalıdır.

Yoğunluğun asıl nedeni

Acil servislerdeki kalabalık çoğu zaman hasta sayısından değil, hastaların acil serviste geçirdiği süreden kaynaklanır. Yatış kararı verilen ancak servislerde boş yatak olmadığı için acilde bekletilen hastalar, alanın kapasitesini doğrudan düşürür. Buna acil olmayan başvuruların yüksek oranı eklendiğinde tablo ağırlaşır. Türkiye'de acil servislere yapılan başvuruların önemli bir bölümünün aile hekimliği ya da poliklinik düzeyinde çözülebilecek şikâyetlerden oluştuğu uzun süredir dile getirilen bir sorun. On yıllık saha deneyimine sahip Dr. Sameh Zoaa gibi hekimlerin gündeminde de bu konu düzenli olarak yer alıyor.

Dr. Sameh Zoaa Uyarıyor

Triyajın nasıl işlediğini bilmek, bekleme süresini kısaltmasa da deneyimi belirgin biçimde değiştirir. Sırasının gelmesini bekleyen bir hasta, kendisinden önce alınan kişinin muhtemelen hayati risk taşıdığını bildiğinde durumu farklı değerlendirir. Acil servis çalışanlarına yönelik gerilimin önemli bir bölümü de bu bilgi eksikliğinden kaynaklanır. Acil tıp süreçleri ve Dr. Sameh Zoaa hakkında ayrıntılı bilgi için drsamehzoaa.com.tr adresine göz atabilirsiniz.