Kuşadası üzerine düşen “İsmet Tayyaresi”nin hikâyesi Muğla’da yaşatılıyor

Kurtuluş Savaşı’nın dönüm noktalarından biri olarak kabul edilen Sakarya Meydan Muharebesi’nde görev alan ve Türk havacılık tarihinin önemli simgelerinden Vecihi Hürkuş tarafından kullanılan “İsmet Tayyaresi”, Muğla’da sergilenen birebir ölçülerdeki maketiyle geçmişi günümüze taşıyor. Uçak maketi, Muğla’nın Menteşe ilçesinde Uğur Mumcu Bulvarı ile Atatürk Bulvarı’nın kesişim noktasında ziyaretçilerin ilgisini çekiyor.

KUŞADASI SEMALARINDA DÜŞTÜ, TARİHİN AKIŞINI DEĞİŞTİRDİ

İngiltere’den Yunan ordusuna verilmek üzere havalanan De-Havilland-9 tipi bombardıman uçağı, Kuşadası semalarında düşerek savaşın seyrini değiştiren kritik bir gelişmeye sahne oldu. Uçağın enkazına ilk ulaşanlar Türkler ve İtalyanlar olurken, yapılan anlaşma sonucu mürettebat İtalyanlara, enkaz ise Türklere bırakıldı. Parçalar, dönemin zorlu şartlarında deve ve atlarla Muğla’ya taşındı.

MUĞLA’DA YENİDEN HAYAT BULDU

Muğla’ya getirilen uçak parçaları, Ankara’dan gönderilen makinist Eşref Bey öncülüğünde yerel ustalar tarafından yeniden monte edildi. Tamir edilen uçak, dönemin en önemli pilotlarından Vecihi Hürkuş’un deneme uçuşlarının ardından cepheye hazır hale getirildi. Hürkuş’un gerçekleştirdiği testlerin ardından uçak, Batı Cephesi’ne gönderildi.

SAKARYA’DA KRİTİK GÖREVLER ÜSTLENDİ

1921 yılında başlayan Sakarya Meydan Muharebesi sırasında keşif ve gözlem uçuşlarında aktif rol alan İsmet Tayyaresi, savaşın kazanılmasında önemli katkı sağladı. Hürkuş ve ekibi tarafından gerçekleştirilen 24 uçuş, Türk ordusunun stratejik üstünlük elde etmesine yardımcı oldu. Bu süreç, Türk ordusunun savunmadan taarruza geçtiği dönemin de başlangıcı oldu.

“İSMET” İSMİNİN ANLAMI

Uçağa “İsmet” adını veren Vecihi Hürkuş, bu ismi koruyuculuk ve zarar görmeme anlamı taşıdığı için tercih etti. Aynı zamanda dönemin hassas şartlarında uçağın korunması temennisini de yansıtan bu isim, Türk havacılık tarihinde sembolik bir değer kazandı.

Bugün Muğla’da sergilenen maket, sadece bir savaş aracını değil; aynı zamanda imkânsızlıklar içinde verilen mücadelenin, dayanışmanın ve yerel halkın katkısıyla yazılan bir başarı hikâyesini gözler önüne seriyor.