Aydın’ın düşman işgalinden kurtuluşunun 104’üncü yıl dönümünde, 7 Eylül 1922 sabahına ilişkin yeni arşiv bulguları kamuoyuyla paylaşıldı.
Efeler Belediye Başkanı Anıl Yetişkin’in öncülüğünde kurulan Efeler Belediyesi Batı Anadolu Kuvayı Milliye Araştırma Merkezi’nde yürütülen çalışmalar kapsamında, Aydın’ın kurtuluşuna ilişkin arşiv belgeleri incelendi.
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dr. Öğr. Üyesi Günver Güneş, merkezin çalışmalarında ulaşılan ilk bulguları açıkladı.
AYDIN’A İLK GİREN BİRLİĞİN KOMUTANI TEĞMEN İBRAHİM TEKİN
Güneş’in aktardığı arşiv belgelerine göre Türk birlikleri, 7 Eylül 1922 sabahı saat 08.30 sıralarında üç ayrı koldan Aydın’a girdi.
Çine istikametinden ilerleyerek Menderes’i geçen ve kente ilk ulaşan askeri birliğin Teğmen İbrahim Tekin komutasındaki müfreze olduğu belirtildi.
Kurtuluş harekâtının diğer kollarını ise Nazilli ve Umurlu yönünden Aytepe bölgesine ulaşan Yüzbaşı Nuri Ural komutasındaki birlik ile Telli Dede bölgesinden kente giren Yedek Teğmen Eyüp Özbay komutasındaki birliğin oluşturduğu ifade edildi.
YUNAN BİRLİKLERİNİN GERİ ÇEKİLME GÜZERGÂHI
Güneş, belgelerde yaklaşık 4-5 bin kişilik Yunan birliklerinin Türk kuvvetlerinin ilerleyişi karşısında Germencik ve İncirliova yönüne çekildiğinin, ardından Torbalı üzerinden İzmir istikametine ilerlediğinin görüldüğünü aktardı.
EFE VE ZEYBEKLERİN ROLÜ DE BELGELENDİ
Araştırmada, Aralık 1920’den itibaren düzenli orduya katılan efe ve zeybeklerin emir-komuta zinciri içerisinde görev yaptığına ilişkin bilgilere de ulaşıldı.
Güneş, Yörük Ali Efe’nin 7 Eylül günü üst komutanlığın emriyle Küçük Menderes Havzası’nda geri çekilen Yunan birliklerini takip etmekle görevlendirildiğini; Durmuş Ali Efe ve Danişmentli İsmail Efe’nin ise Akıncı Müfrezeleri bünyesinde askeri birliklerle koordineli olarak Aydın’a girdiğini belirtti.
Efeler Belediyesi Batı Anadolu Kuvayı Milliye Araştırma Merkezi’nde, Aydın ve Batı Anadolu’nun Milli Mücadele dönemine ilişkin arşiv çalışmalarının devam edeceği bildirildi.