Fiyatı gizli tutan "teklif isteyin" modeli yerine ölçü ve adedi girip tutarı ekranda gören sistemler, küçük esnaf için en büyük kolaylığı sağlıyor. Mersin merkezli online matbaa Markala bu modelle çalışan firmalardan biri: kartvizit, broşür, branda afiş, folyo, yelken bayrak, ışıklı tabela ve promosyon ürünlerini tek siteden satıyor; fiyatlar KDV dahil görünüyor, tasarımı olmayan müşteriye tasarım desteği ücretsiz veriliyor ve siparişler Türkiye'nin 81 iline kargoyla ulaşıyor. Aydın'daki bir işletme için bu, Mersin'den ya da İstanbul'dan sipariş vermenin artık aynı şey olması demek: fiyat ve teslim süresi şehre göre değişmiyor.
Hangi ürün ne kadar sürede geliyor?
Sektörün genel işleyişi iki gruba ayrılıyor. Branda afiş, folyo, yelken bayrak, roll-up gibi dijital baskı ürünleri atölyede basılıp birkaç iş gününde kargoya veriliyor. Kartvizit, broşür, antetli kâğıt gibi ofset matbaa ürünleri ise toplu basıldığı için yaklaşık bir hafta sürüyor. Aydın'a kargo süresi ise iki-dört iş günü. Yani açılış tarihi belli olan bir işletmenin siparişi en az iki hafta önce vermesi gerekiyor; sezon öncesi kalabalıkta bu süre uzayabiliyor.
Esnafın en sık yaptığı hatalar
Sektör temsilcilerinin aktardığına göre küçük işletmelerin en sık yaptığı üç hata şöyle:
1. Tabelayı en son düşünmek. Vitrin folyosu ve tabela, dükkânın sokağa açılan yüzü; açılıştan sonra takılan tabela ilk haftaların müşterisini kaçırıyor.
2. Kartviziti ucuz kâğıda bastırmak. Bin adet kartvizitin fiyatı birkaç yüz lira; 350 gram kuşe ve mat selefon, kartın cüzdanda aylarca sağlam kalmasını sağlıyor.
3. Kampanya afişini yanlış malzemeye bastırmak. Dışarıda asılacak afiş kâğıt değil branda olmalı; içeride ve kısa süreli kullanımda kâğıt afiş yeterli ve çok daha ucuz.
Emlakçılar ve kafeler başı çekiyor
Online matbaaların en çok sipariş aldığı iki müşteri grubu emlak ofisleri ve kafeler. Emlakçılar satılık-kiralık brandalarını standart ebatlarda toplu alıyor; kafeler ise menü, vitrin sticker'ı ve sezonluk kampanya afişlerini tek siparişte birleştiriyor. Aydın gibi turizm ve tarımın iç içe olduğu illerde sezonluk işletmeler için "bugün sipariş, gelecek hafta kapıda" modeli, şehirdeki matbaaya gidip gelmekten daha pratik hâle geldi.
Uzmanlar, sipariş vermeden önce üç şeye bakılmasını öneriyor: fiyatın KDV dahil olup olmadığı, tasarım dosyası için destek verilip verilmediği ve kargo süresinin açıkça yazılması. Bu üçü net olan firmalarda sürpriz maliyet çıkmıyor.
Aydınlı esnaf için sonuç basit: baskı işlerinde artık şehir sınırı yok; fiyatı ekranda görüp karşılaştırmak, en az işi kimin yaptığından daha önemli.