Bakır hurdası piyasada en yüksek birim değere sahip metal kalemidir ve doğru hurdacı seçimi kilogram başına ciddi fark yaratır. Aynı 100 kiloluk bakır yığını profesyonel firmada ile sokak toplayıcısında arasında 4.000 ile 7.000 lira aralığında fiyat farkı doğurur. Bu fark cins ayrımı yapılıp yapılmamasıyla doğrudan bağlantılıdır.
Profesyonel alımcı bakırı dört ana kategoride tartar: birinci sınıf parlak bakır, ikinci sınıf oksitlenmiş bakır, kaplamalı bakır ve bakır karışımı. Her kategori ayrı varilde toplanır ve ayrı satırda fişe geçer. Karışık atılan bakır en düşük kategorinin fiyatından kesilir.
Birinci Sınıf Bakır Nedir?
Birinci sınıf bakır iletken yüzeyi parlak, kaplamasız ve oksitlenmemiş bakırdır. Endüstride 1A bakır olarak da geçer. Yeni elektrik tesisatından çıkan kablo, soyulmuş kalın iletken ve imalat artığı bakır çubuk bu sınıfa girer.
Aynı bakır birkaç ay açık havada beklediğinde yüzeyi yeşillenir ve ikinci sınıfa düşer. Yeşil oksit tabakası iletkenlik özelliğini bozmaz ama erime fırınında ek işlem gerektirir. Bu yüzden saklama koşulu fiyatı doğrudan etkiler. Bakır hurda kuru ortamda saklanmalıdır.
Kablo İçindeki Bakır Nasıl Hesaplanır?
Kablo bakırı plastik kaplama oranı düşüldükten sonra ödenir. Kalın enerji kablosunda iletken oranı ağırlığın yüzde 75 ile 85'i arasında değişir. İnce telefon ve internet kablosunda bu oran yüzde 30'a kadar iner.
Sahada uygulanan yöntem şu sırayla işler:
- Numune kesilir. Kablodan 10 santimlik kesit alınır.
- Plastik soyulur. İç bakır ayrılıp tartılır.
- Oran hesaplanır. Net bakır ağırlığı brüt ağırlığa bölünür.
- Tam yığına uygulanır. Çıkan oran tüm partiye uygulanır.
Profesyonel firma bu hesabı satıcının önünde yapar ve fiş üzerinde net iletken ağırlığını ayrı satırda yazar. Tahmini oran üzerinden kesinti yapan firma satıcıya kayıp yazdırır.
Klima Bakırı ve Radyatör Bakırı Aynı Fiyat Mı?
Klima bakırı ile radyatör bakırı farklı kategorilerde işlem görür. Klima dış ünitesinde bulunan bakır boru ince, kıvrımlı ve genellikle yağ kalıntısı taşır. Bu yüzden temizlenmesi ek işçilik gerektirir ve birim fiyatı birinci sınıf bakıra göre yüzde 10-15 daha düşük kalır.
Eski tip kalorifer radyatöründeki bakır ise farklı yapıdadır. Kompozit yapıdaki radyatörlerde bakır kanat ile alüminyum gövde birlikte bulunur ve ikisinin ayrılması ek emek ister. Söz konusu radyatör ayrı kategoride değerlendirilir. Bir buzdolabı arkasındaki bakır radyatör ortalama 600 ile 900 gram net bakır içerir.
Bakır Hurdasını Nereye Götürmek Mantıklı?
Bakır hurdasının satışında üç farklı kanal işler. Birincisi sokak eskicisi, ikincisi semt hurdacısı, üçüncüsü kurumsal alım firmasıdır. Kurumsal alım firması LME günlük kotasyonuna en yakın fiyatı verir.
Aksine sokak eskicisi pazarlık üzerinden çalışır ve fiyat sözlü kalır. Semt hurdacısı orta segmentte yer alır. 50 kilonun üzerindeki bakır miktarlarında kurumsal firma çağrılır ve adresten alım yapılır. Küçük miktarlar için semt hurdacısı yeterli olabilir.
Bakır Hurda Tartımında Hangi Hile Yapılır?
Bakır hurda tartımında en çok karşılaşılan durum dara ayarının fazla açılmasıdır. Boş varil 8 kilo dara verirken fişe 12 kilo yazılırsa satıcı her tartımda 4 kilo kayıp yaşar. 100 kilo bakırda bu fark 1.000 liranın üzerine çıkar.
İkinci sık görülen durum kablodaki bakır oranının tahminle düşürülmesidir. Gerçek oran yüzde 80 olan kabloda hesabı yüzde 65 yapan firma 15 puan değer çalar. Üçüncü ise oksit bahanesiyle birinci sınıf bakırı ikinciye düşürmektir. Tartım yöntemi yazılı belgeyle teyit edilmelidir.
Adresten Bakır Hurda Alımı Şart Mı?
Adresten bakır hurda alımı belirli bir ağırlık eşiğinin üzerinde mantıklı hale gelir. 20 kilonun altındaki bakır için satıcının kendi kantara götürmesi daha kazançlı sonuç verir. Çünkü adresten alımda nakliye ve işçilik fiyata gizli şekilde yansır.
Dolayısıyla küçük miktarlar dökümhane ya da semt hurdacısına teslim edilir. 50 kilo ve üzerindeki bakır için profesyonel firma adrese gelir ve nakliye ücreti almadan yükleme yapar. Bu eşik tesisat söküm işlerinde kolayca aşılır.
Bakır Hurda Sattığında Hangi Belge Verilir?
Bakır hurda satışında düzenlenen temel belge gider pusulasıdır. Bireysel satıcıya kesilen pusulada satıcının kimlik bilgisi, malzeme cinsi, net ağırlık, birim fiyat ve toplam tutar yer alır. Belge tek nüsha düzenlenemez.
Profesyonel firma pusulayı yükleme bittikten hemen sonra sahada düzenler ve nüshasını satıcıya teslim eder. Geç teslim ya da sonradan postayla göndermek gibi uygulamalar mevzuata aykırıdır. Pusula üzerindeki tutar nakit ya da IBAN ödemesiyle birebir eşleşmek zorundadır.