Türkiye’de genç nüfusun tarım ve hayvancılıktan uzaklaşarak kentlere yönelmesi, kırsal yaşamın birçok geleneksel mesleğini de yok olma noktasına getirdi. Bunun en çarpıcı örneklerinden biri, Aydın ve Muğla sınırları arasında yer alan ve antik dönemde Latmos olarak bilinen Beşparmak Dağları’nda yaşanıyor.
Bir dönem keçi ve koyun sürülerinin çan sesleriyle yankılanan dağlarda bugün çoban sayısı yok denecek kadar azaldı. Bölgede hayvancılığı sürdürenlerin büyük bölümünü ileri yaştaki üreticiler oluştururken, en genç çobanın bile 60 yaşına yaklaşmış olması dikkat çekiyor.
“NEREDEYSE EN GENÇ ÇOBAN BEN KALDIM”
Aydın’ın Çine ilçesine bağlı Develiler Mahallesi’nde yaşayan Rukiye Kocabıyık, ilerleyen yaşına rağmen yıllardır sürdürdüğü çobanlık mesleğini bırakmadığını söyledi.
Keçi çobanlığının fiziksel güç ve dayanıklılık gerektiren bir iş olduğunu belirten Kocabıyık, gençlerin bu mesleğe ilgi göstermemesinden yakındı.
“Eskiden bu dağlar sürülere yetmezdi, şimdi koyun-keçi otlatan kalmadı. Neredeyse en genç çoban ben kaldım, ben de 60 yaşına merdiven dayadım. Yıllar geçtikçe dizlerimin dermanı kesiliyor. Keçi peşinde koşmak genç işi. Gençler bu işi yapmadığı için dağlarda çobanlık yapan çok az kişi kaldık” dedi.
SÜRÜLER AZALIYOR, MESLEK YOK OLUYOR
Ata mesleğini sürdürmeye çalıştığını ifade eden Kocabıyık, yaşının ilerlemesi nedeniyle her yıl sürüsünü biraz daha küçültmek zorunda kaldığını söyledi.
Bir zamanlar bölgenin en önemli geçim kaynaklarından biri olan küçükbaş hayvancılığın giderek gerilediğini belirten üreticiler, yeni neslin çobanlık yapmak istememesi nedeniyle mesleğin geleceği konusunda endişe duyduklarını ifade ediyor.
ÇOBANLARIN YAŞ ORTALAMASI 55’İN ÜZERİNDE
Tarım ve hayvancılık alanında yapılan saha araştırmalarına göre Türkiye’de çobanlık ve küçükbaş hayvancılıkla uğraşan üreticilerin yaş ortalaması 55 ila 58 arasında değişiyor. Köyden kente göçün hızlanması ve gençlerin farklı sektörlere yönelmesi nedeniyle sektördeki iş gücü giderek yaşlanıyor.
Uzmanlar, kırsal kalkınmayı destekleyecek politikaların hayata geçirilmemesi halinde çobanlık başta olmak üzere birçok geleneksel mesleğin önümüzdeki yıllarda tamamen ortadan kalkabileceğine dikkat çekiyor.
BEŞPARMAK DAĞLARI SESSİZLEŞİYOR
Doğal güzellikleri ve tarihi dokusuyla dikkat çeken Beşparmak Dağları, geçmişte olduğu gibi artık sürülerin ve çobanların yoğun olarak görüldüğü bir bölge olmaktan uzaklaşıyor. Bölge halkı ise dağlarda yeniden çan seslerinin yankılanması ve gençlerin hayvancılığa yönelmesi için desteklerin artırılmasını istiyor.