Çeşme’de bu yıl ikincisi düzenlenen Kültür Yolu Festivali, ilçenin evlilik geleneklerinden “nişan balığı”nı ziyaretçilerle buluşturdu. Çeşme Kalesi’ndeki “Kültür Sofrası” etkinliğinde, geleneğin hazırlık ve paylaşma aşamaları canlandırıldı.
Çeşme Kültürel Miras Derneği Başkanı Ali Rıza İşipek ile Çeşme Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı Yeşim Yüksel’in düzenlediği mizansende, balığın süslenerek kız evine götürülmesi ve kız evinin şeker içi kurabiyesiyle karşılık vermesi anlatıldı.
SÜSLENEN BALIĞIN HİKÂYESİ
Yüksel’in aktardığına göre oğlan evi, çipura, sinarit veya levrek gibi iri bir balığı parlak kâğıtlar ve motiflerle süslüyor; balığın üzerine gelin ve damadın baş harfleri işleniyor. Tepsi içinde kız evine götürülen balık burada pişiriliyor ve oğlan evi yemeğe davet ediliyor. Böylece iki aile aynı sofrada buluşuyor.
Yüksel, geleneğin Çeşme’nin denizcilik kültürünü aile yaşamıyla bir araya getirdiğini belirterek, “Nişan balığının taşıdığı bereket, dayanışma ve paylaşma duygusunu yeniden görünür kılmayı amaçlıyoruz” dedi.
SÖZLÜ TARİH ÇALIŞMASIYLA KAYDA ALINDI
Yüksel, Ege Üniversitesi’nden halk bilimci ve Türkolog Prof. Dr. Pınar Fedakâr ile öğrencilerinin Çeşme’de yürüttüğü sözlü tarih çalışmasının ardından geleneğin gastronomi ve halk kültürü mirası olarak gelecek kuşaklara aktarılması için çalışmalar yapıldığını söyledi.
Yerel anlatılarda balığın denizden kazanılan rızkı, bereketi ve cömertliği simgelediğini aktaran Yüksel, süslenmiş balığın yeni bir yuva kurmaya hazır olma mesajı taşıdığını; ortak sofranın ise ailelerin kaynaşmasını ve birlikteliğin başlangıcını temsil ettiğini ifade etti.