Resmi Gazete’de yayımlanan düzenlemelerle birlikte, 4708 Sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun’da köklü değişiklikler hayata geçirildi. Yapılan düzenlemelere ilişkin değerlendirmede bulunan İnşaat Mühendisleri Odası Aydın Şubesi, özellikle deprem riski taşıyan illerde reformların hızla uygulanması gerektiğine dikkat çekti.
Açıklamada, mevcut sistemde serbest bürolar tarafından yürütülen zemin etüt çalışmalarının yerine, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yetkilendirilecek “Zemin ve Temel Etüt Kuruluşları” modeline geçileceği belirtildi.
“DOĞRU ZEMİN VERİSİ HAYAT KURTARIR”
İMO Aydın Şubesi tarafından yapılan açıklamada, 2023 depremlerinin yapı güvenliğinde doğru zemin etüdünün önemini acı şekilde ortaya koyduğu ifade edilerek şu görüşlere yer verildi:
“Bir yapının güvenliği doğru zemin verisi ve nitelikli malzeme ile başlar. Bu nedenle zemin etüt işlemlerini gerçekleştirecek kuruluşların lisanslandırılması ve etkin şekilde denetlenmesi büyük önem taşımaktadır.”
Açıklamada ayrıca, Aydın gibi deprem riski yüksek illerde yeni sistemin pilot uygulama kapsamına alınmasının hayati olduğu vurgulandı.
YETKİNLİK VE LİYAKAT VURGUSU
Şube Başkanı Erbil Gökhan Sözeri, zemin ve temel etüt kuruluşlarında görev yapacak inşaat mühendislerinin yalnızca diploma ile değil; lisansüstü eğitim, saha deneyimi ve mesleki uzmanlık kriterleriyle değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Açıklamada, “Geoteknik uzmanlığı gibi mesleki gelişim süreçleriyle desteklenen bir liyakat sistemi, yapı güvenliğinin temel güvencesi olacaktır” ifadelerine yer verildi.
BETON ÜRETİCİLERİNE YENİ YAPTIRIMLAR
Kanun değişikliğiyle birlikte ilk kez “beton üreticisi” tanımının da yapı denetim mevzuatına dahil edildiği kaydedildi.
Yeni düzenlemeye göre:
- Standartlara uygun olmayan beton tespit edilmesi halinde üretici firmalara 500 bin TL idari para cezası uygulanacak.
- Mikser etiketi veya karekodlu irsaliye eksikliği ya da uyumsuzluğu durumunda ise 250 bin TL ceza verilecek.
İMO Aydın Şubesi, bu düzenlemeyi olumlu karşıladıklarını ancak yalnızca cezai yaptırımların yeterli olmayacağını ifade ederek, beton santrallerinde teknik sorumlu inşaat mühendisi bulundurulmasının zorunlu hale getirilmesi gerektiğini savundu.
ŞANTİYE ŞEFLERİNE DİJİTAL TAKİP DÖNEMİ
3194 Sayılı İmar Kanunu’nda yapılan değişiklik kapsamında şantiye şeflerine de yeni yükümlülükler getirildi.
Buna göre şantiye şefleri:
- Günlük iş süreçlerini,
- Çalışan yetki belgeli ustaların kayıtlarını,
Bakanlık sistemi üzerinden dijital olarak tutmak zorunda olacak.
Şantiye-M sistemi üzerinden veri girişinin yapılmaması halinde şantiye şeflerine idari para cezası uygulanabilecek.
“YAPI GÜVENLİĞİ TİCARİ FAALİYET DEĞİL”
İMO Aydın Şubesi açıklamasında, şantiye şefliği, zemin etüdü ve yapı malzemesi üretim süreçlerinin yalnızca ticari faaliyet olarak görülmemesi gerektiği belirtilerek şu ifadelere yer verildi:
“Bu süreçler doğrudan kamu sağlığı ve can güvenliği hizmetidir. Güvenli yapı üretimi bir bütündür. Yapısal reformların liyakat ve etkin denetim ilkeleri doğrultusunda uygulanmasını destekliyoruz.”
Servet TÖZ