İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Aydın Şube Yönetim Kurulu Başkanı Erbil Gökhan Sözeri, “Talebimiz geleceğimiz” başlığıyla yaptığı açıklamada, mühendislerin çalışma koşulları ile yurttaşların güvenli yapılarda yaşama hakkının birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini vurguladı.
12 Kasım 2026’da Türkiye’nin 81 ilinde aynı taleplerle kamuoyuna seslendiklerini belirten Sözeri, mühendisliği yalnızca bir imza veya evrak işlemi olarak gören anlayışa tepki gösterdi. Sözeri, “Artık sorunlarımızın tespit edilmesini değil, çözülmesini istiyoruz” diyerek Türkiye Büyük Millet Meclisini, ilgili bakanlıkları ve kamu kurumlarını sorumluluk almaya çağırdı.
“MÜHENDİSLİK, İNSAN YAŞAMININ GÜVENCESİDİR”
İnşaat mühendislerinin köprülerden barajlara, yollardan konutlara, okullardan hastanelere kadar yaşamın temel yapılarını inşa ettiğini hatırlatan Sözeri, mesleğin merkezinde insan yaşamını koruma sorumluluğunun bulunduğunu söyledi.
Yıllardır izlenen politikaların mühendislik hizmetlerini kamusal bir sorumluluk olmaktan uzaklaştırdığını savunan Sözeri, şu ifadeleri kullandı:
“Mesleki bilgi, mesleki deneyim ve liyakat geri plana itilmiş; mühendislik emeği değersizleştirilmiş, mesleki yetkinlik ve bağımsızlık zayıflamıştır. Güvenli yapı üretiminin temel unsuru olan mühendislik hizmetleri, kimi zaman yalnızca bir imza ve evrak prosedürü olarak görülmüştür. Oysa mühendislik bir formalite değildir. Mühendislik, insan yaşamının güvencesidir.”
Mühendislik bilgisinin ve kamusal denetimin göz ardı edilmesinin sonuçlarını bütün toplumun yaşadığını belirten Sözeri, mesleğin ekonomik ve mesleki açıdan ağır sorunlarla karşı karşıya olduğunu dile getirdi.
DÜŞÜK ÜCRET, UZUN MESAİ VE GÜVENCESİZ ÇALIŞMA TEPKİSİ
Kamuda çalışan mühendislerin üstlendikleri teknik, hukuki ve mali sorumluluklara uygun ücret ve özlük haklarına kavuşamadığını ifade eden Sözeri, özel sektörde ise düşük ücretlerin, uzun çalışma saatlerinin ve güvencesiz istihdamın öne çıktığını söyledi.
Karşılığı ödenmeyen fazla mesailere de dikkat çeken Sözeri, bazı mühendislerin sigorta primlerinin gerçek ücretlerinden daha düşük tutarlar üzerinden yatırıldığını ve çalışma günlerinin eksik gösterildiğini belirtti. Bu uygulamaların sosyal güvenlik haklarında ciddi kayıplara yol açtığını vurguladı.
Emekli mühendislerin de yetersiz aylıklarla geçim mücadelesi verdiğini kaydeden Sözeri, yıllarını ülkenin altyapısına ve kalkınmasına adamış meslek mensuplarının insanca yaşam koşullarına kavuşturulmasını istedi.
“MÜHENDİSLİK EN DÜŞÜK BEDELLE ALINACAK HİZMET DEĞİLDİR”
Etüt, proje ve danışmanlık hizmetlerinde sınırsız fiyat rekabetinin niteliği düşürdüğünü savunan Sözeri, mühendislik bilgi ve birikiminin sıradan bir hizmet gibi değerlendirilmesine karşı çıktı.
Şantiye şefliğinin de yapı üretiminin her aşamasında fiilen ve sürekli yürütülmesi gereken bir görev olduğunu belirten Sözeri, çoklu görevlendirmeler ile güvencesiz çalışma koşullarının bu hizmeti gerçek işlevinden uzaklaştırdığını ifade etti.
Yapı denetiminde maliyet baskısının bağımsız ve etkin denetimi zayıflattığını dile getiren Sözeri, görevini yapan mühendislerin baskı, tehdit ve şiddetle karşılaşabildiğini belirterek etkin hukuki koruma talep etti.
GENÇ MÜHENDİSLERE İŞSİZLİK, KADIN MÜHENDİSLERE AYRIMCILIK VURGUSU
Mühendislik eğitiminde niteliğin ve istihdam ihtiyacının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen Sözeri, plansız uygulamaların genç mühendislerin geleceğini belirsizleştirdiğini kaydetti.
Kadın mühendislerin istihdamda, ücretlerde ve mesleki ilerlemede ayrımcılıkla karşılaştığını belirten Sözeri, eşit çalışma koşullarının sağlanmasını istedi.
Mesleki sorumlulukların sınırlarına da değinen Sözeri, mühendislerin görevlerini tamamladıktan yıllar sonra dahi ağır hukuki yaptırımlarla karşı karşıya kalabildiğini ifade etti.
“DEPREM DOĞA OLAYIDIR, ANCAK YIKIM KADER DEĞİLDİR”
Mühendislerin yaşadığı sorunların yalnızca bir meslek grubunu ilgilendirmediğini vurgulayan Sözeri, yapı güvenliğinin doğrudan toplumun yaşam hakkıyla bağlantılı olduğunu söyledi.
Türkiye’nin deprem gerçeğine dikkat çeken Sözeri, “Deprem doğa olayıdır, ancak yıkım kader değildir” diyerek bilimsel planlama, nitelikli mühendislik hizmetleri ve bağımsız yapı denetimiyle depremlerin yıkıcı sonuçlarının azaltılabileceğini belirtti.
Ülkenin güncel, kapsamlı ve kamuoyuyla paylaşılmış bir yapı stoku envanterinin bulunmadığını ifade eden Sözeri, milyonlarca insanın yaşadığı binanın güvenli olup olmadığını bilmeden hayatını sürdürdüğünü dile getirdi.
İmar aflarıyla mühendislik hizmeti almamış veya projesine aykırı yapılara teknik güvenlik incelemesi yapılmadan hukuki statü kazandırılmasını da eleştiren Sözeri, yapıların kullanım süreleri boyunca yeterince denetlenmediğini savundu. Taşıyıcı sistemlere yapılan müdahaleler ile zaman içinde oluşan hasarların sistematik biçimde izlenmesi gerektiğini söyledi.
“DAHA KAÇ CAN KAYBETMEMİZ GEREKİYOR?”
Güvenli bir yapıda yaşamanın ayrıcalık değil, temel bir insan hakkı olduğunu vurgulayan Sözeri, yurttaşların yaşadığı, satın aldığı veya kiraladığı binanın güvenliğini bilme hakkına sahip olduğunu belirtti.
Sözeri, açıklamasında şu soruyu yöneltti:
“Yaşadığımız binaların güvenli olup olmadığını öğrenmek için daha kaç deprem yaşamamız, daha kaç can kaybetmemiz gerekiyor?”
Teknik kararların ekonomik ve idari baskılar altında alındığı bir düzende gerçek anlamda yapı güvenliğinin sağlanamayacağını ifade eden Sözeri, “Mühendislerin haklarını savunmak, halkın yaşam hakkını savunmaktır. Mühendislik emeğini korumak, kamu yararını korumaktır” dedi.
ÜCRET VE SOSYAL GÜVENLİK İÇİN DÜZENLEME TALEBİ
Sözeri, TMMOB İnşaat Mühendisleri Odasının taleplerini de kamuoyuyla paylaştı. Mühendislik hizmetleri için mesleki bilgiye, emeğe ve sorumluluğa uygun asgari ücret belirlenmesini isteyen Sözeri, TMMOB’nin bu alandaki belirleme ve denetleme yetkisinin yasal güvenceye alınması gerektiğini söyledi.
SGK bildirimlerinin gerçek ücret ve doğru meslek kodları üzerinden yapılmasını talep eden Sözeri; kayıt dışı çalışmaya, karşılığı ödenmeyen fazla mesailere ve güvencesiz istihdama son verilmesini istedi.
Kamu mühendislerinin ücretleri ile özlük haklarının iyileştirilmesi gerektiğini belirten Sözeri, ek gösterge, tazminat ve ek ödemelerin emekliliğe yansıtılmasını talep etti. Kamuda mühendis istihdamının artırılması ve atamalarda liyakatin esas alınması çağrısında bulundu.
Genç mühendislerin işsizliğini azaltacak planlı istihdam politikalarının uygulanmasını isteyen Sözeri, emekli mühendislerin aylıklarının da insan onuruna yaraşır bir yaşam sağlayacak düzeye yükseltilmesi gerektiğini kaydetti.
YETKİN MÜHENDİSLİK VE TEKNİK İHTİSAS MAHKEMELERİ ÇAĞRISI
Mesleki deneyim, uzmanlaşma ve sürekli gelişimi esas alan Yetkin Mühendislik sisteminin yasalaştırılmasını isteyen Sözeri, meslek odasının eğitim, belgelendirme ve mesleki denetim yetkilerinin güvence altına alınmasını talep etti.
Deprem yargılamalarında bilimsel ve teknik yeterliliği güvence altına alınmış bir bilirkişilik sistemi oluşturulması gerektiğini belirten Sözeri, uzmanlaşmış teknik ihtisas mahkemelerinin kurulmasını istedi.
Etüt, proje ve danışmanlık hizmetlerinde mesleki yeterliliğin, kalitenin ve emeğin esas alınması gerektiğini vurgulayan Sözeri, proje müelliflerinin haklarının korunması ve proje bedellerinin meslek odası tarafından belirlenmesi talebini dile getirdi.
“HER ŞANTİYEYE BİR ŞEF TANIMLANMALI”
Şantiye şefliğinin tam zamanlı ve fiilen yürütülen bir mühendislik hizmeti hâline getirilmesini isteyen Sözeri, aynı anda birden fazla şantiyede görevlendirmeye son verilerek her şantiyeye bir şef tanımlanması gerektiğini söyledi.
Yapı denetiminin kamu yararını esas alan bağımsız bir yapıda yeniden düzenlenmesini talep eden Sözeri, denetim ve laboratuvar hizmetlerinin müteahhitlerden mali ve idari bağımsızlığının sağlanması gerektiğini belirtti.
Denetim görevini yürüten mühendislerin baskı, tehdit ve şiddete karşı korunmasının da bu sistemin etkin işlemesi açısından gerekli olduğunu vurguladı.
YAPI STOKU ENVANTERİ VE PERİYODİK KONTROL İSTENDİ
Ülkenin yapı stoku envanterinin derhal çıkarılmasını isteyen Sözeri, riskli yapıların bilimsel yöntemlerle belirlenmesi çağrısında bulundu.
Güçlendirme ve kentsel dönüşüm çalışmalarının can güvenliği ile sosyal adalet temelinde yürütülmesi gerektiğini kaydeden Sözeri, yapıların yalnızca inşa edilirken değil, kullanım ömürleri boyunca da denetlenmesini sağlayacak periyodik yapı kontrol sisteminin oluşturulmasını talep etti.
NİTELİKLİ EĞİTİM VE EŞİT ÇALIŞMA KOŞULLARI
Mühendislik eğitiminin bilimsel yeterlilik, akademik özgürlük, güçlü laboratuvar altyapısı ve ülkenin gerçek ihtiyaçları esas alınarak düzenlenmesini isteyen Sözeri, kadın mühendislerin karşılaştığı ayrımcılığın ortadan kaldırılması gerektiğini söyledi.
Mobbing, taciz ve şiddete karşı güvenli çalışma koşullarının sağlanmasını talep eden Sözeri, bilirkişilik hizmetlerinin de uzmanlık, bağımsızlık, tarafsızlık ve kamusal sorumluluk ilkeleri doğrultusunda yeniden düzenlenmesi çağrısında bulundu.
“AYRICALIK DEĞİL, EMEĞİMİZİN KARŞILIĞINI İSTİYORUZ”
Açıklamasının sonunda TBMM’ye, ilgili bakanlıklara ve bütün kamu kurumlarına seslenen Sözeri, sıraladıkları taleplerin kamu yararının gereği olduğunu vurguladı.
Mühendislik emeğinin değersizleştirilmesinin bedelinin toplumun geleceğini etkilediğini ifade eden Sözeri, güvenli okulların, depreme dayanıklı hastanelerin ve sağlam konutların herkesin hakkı olduğunu söyledi.
Sözeri, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Biz ayrıcalık istemiyoruz. Emeğimizin karşılığını, mesleğimizin saygınlığını, yetkilerimizle uyumlu sorumlulukları ve halkımız için güvenli bir gelecek istiyoruz. Güvenli yapıların, sağlıklı kentlerin ve nitelikli mühendislik hizmetlerinin herkes için hak olduğu yaşanabilir bir ülkeyi birlikte savunalım. Mesleğimizi, emeğimizi, halkımızın yaşam hakkını ve kamu yararını savunacağız. Talebimiz geleceğimiz!”