MAYA BORA’NIN 15 YILLIK SANAT YOLCULUĞUNDA DİJİTAL VE GELENEKSEL İZDÜŞÜMÜ
İllüstrasyon dünyasının ödüllü ismi, dijital sanatın vizyoner temsilcisi Maya Bora, 15 yıllık retrospektif sergisini Türkiye’nin ilk Mask Müzesi olarak restore edilen tarihi binanın ev sahipliğinde sanatseverlerle buluşturdu. Tanınmış karikatürist Mustafa Bora’nın kızı olarak çocuk yaşlarda sanatla tanışan ve karikatürle başlayan üretim sürecini illüstrasyon, baskı ve dijital alanlara taşıyan 32 yaşındaki sanatçı, farklı tekniklerle oluşturduğu çalışmalarının yer aldığı ikinci kişisel sergisinde kendi sanatsal gen haritasını, renkli ve çarpıcı bir iz düşümü olarak paylaşıyor. 11’i aşkın resimli kitap, üç mobil oyun ve dünya çapında 30’a yakın ödüle imza atan Bora, eserlerinde hem eğlenceli hem düşündürücü bir anlatı sunuyor.
Karikatürden çocuk kitabı resimlemeye, serigrafi baskıdan, illüstrasyonuna ve artırılmış gerçeklik (AR) uygulamalarına uzanan eserlerin yer aldığı bu özel seçki, izleyiciyi alışılmış bir sergi gezisinin ötesine, sanatın teknolojiyle nefes aldığı interaktif bir dünyaya taşıyor. Ziyaretçiler mobil cihazlarını eserlere tuttuklarında, canlanan karakterler ve hareketlenen çizgilerle sanatın statik sınırlarını aşan bir illüzyona ortak oluyorlar. Bora’nın geçmişten bugüne uzanan üretiminden iz bırakan çalışmalarını dijitalin hızıyla harmanlayan sergi, kapılarını açtığı 25 Nisan'dan bu yana sanatseverlerden büyük ilgi görmeye devam ediyor. Sanatın teknolojiyle kurduğu bu ileri düzey bağa tanıklık etmek isteyenler sergiyi 15 Mayıs’a kadar gezebilecek.
SERGİDE TOPLAM 15 ÇALIŞMA YER ALIYOR
Kanada’dan Ukrayna’ya, Hindistan’dan Finlandiya ve Yunanistan’a kadar ulusal ve uluslararası birçok ödüle layık görülen ve bugüne kadar pek çok prestijli karma sergiye katılan genç sanatçı, kariyerinin en kapsamlı kişisel sergisine ilişkin yaptığı özel açıklamada şu değerlendirmelerde bulundu:
“Sanat kariyerimin 18. sergisini sanatseverlerle buluşturmanın gururu, heyecanı ve mutluluğunu yaşıyorum. Bugüne dek imza attığım 16 karma ve 2 kişisel serginin her biri, beni bugünkü olgunluğa taşıyan önemli duraklardı. İlk sergim 2003 yılında açtığım kişisel sergiydi. 15 yıllık birikimimin bir yansıması olan bu son sergim de ikinci kişisel sergim. Bu seçki, sektördeki varoluşumu ve özgün tarzımı şekillendirdiğim sürecin izlerini taşıması bakımından benim için ayrı bir değer taşıyor. Yıllardır illüstrasyon, serigrafi ve dijital projeler gibi farklı alanlarda ürettiğim çalışmalar, bu sergide tek bir anlatının parçaları olarak bir araya geliyor. Seçkiyi kurgularken, bu disiplinler arasındaki bağın ve sanatsal sürekliliğin izleyici tarafından da hissedilmesini hedefledim. Sergide toplam 15 çalışmam yer alıyor ve bunlardan dört tanesi serigrafi baskı çalışmalarımdan oluşuyor. Bu teknikte renklerin özgür ve cesur akışını tercih ederek turkuazlar, pembeler ve sarılarla katman katman bir derinlik oluşturuyorum. Çizgilerim, hem naif bir çocuksu merakı hem de yıllar içinde olgunlaşan teknik ustalığı bir arada barındırıyor.”
ÖDÜLLÜ VE ANİMASYONLU ÇALIŞMLAR DA SERGİDE
Sanat anlayışında teknoloji ve geleneksel yöntemlerin bir arada bulunduğunu ifade eden Bora, “İllüstrasyon Bölümü mezunu olduğum Dokuz Eylül Üniversitesi’nden en iyi tez ödülünü alan ve Ukrayna Kharkiv Devlet Tasarım ve Sanat Akademisi tarafından düzenlenen IX. Uluslararası Tasarım Eğitimi Forumu’nda ikincilik kazanan Artırılmış Gerçeklik (AR) teknolojili projelerimi de burada paylaşıyorum. Bu üç çalışmam mezuniyet projem olan ve AR teknolojisi ile bakıldığında animasyonu oynayan eserlerim. Statik kağıt üzerindeki figürler, telefon ya da tabletle canlanıp hareket ediyor. TÜBİTAK Genç Girişimci Hibesi’ni kazanarak 2019’da açtığım Megami şirketinin ilk işlerinden bir olan “OKKU” etkileşimli interaktif animasyonlu çocuk kitapları mobil uygulamasının ilk örnek kitabı olarak hazırladığım ‘Parmak Kız Masalı’ndan çalışmam ile inisiyal harf tasarımıyla yapılmış, her sayfası animasyonlu, illüstrasyon çalışmam da sergide yer alıyor. Kitaptaki çizime uygulama ile bakıldığında canlanıyor. Zamanımız çocuklarının telefon ve tablete olan ilgisini bildiğim için basılı kitapla olan ilişkisini güçlendirmek ve basılı kitabı farklı bir alana çekmek için böyle bir proje hazırladım. Çalışmalarımda illüstrasyonu animasyonla buluşturarak izleyiciyi oyunun bir parçası yapmayı hedefliyorum” diye konuştu.
KADIN ZAMANI /A LİNE OF WOMEN
Sergide ayrıca daha önce Beyoğlu’nda düzenlenen 'Kadın Zamanı' (A Line of Women) sergisinde yer alan soyut bir çıplak kadın çalışmasının da bulunduğunu belirten Bora sözlerine şöyle devam etti:
“A Line of Women' adlı bu dijital illüstrasyonumda, her kadının ruhunda taşıdığı o görünmez kadınlar hattını temsil etmeye çalıştım. Eserdeki figürler; geçmişten bugüne uzanan bir kadınlar zincirini, farklı kuşakların birbirine temas ettiği o ince kesişme noktalarını ve bu derin ilişkiler ağı içinde şekillenen ortak hafızamızı simgeliyor. Figüratif unsurlardan uzak, akıcı formlar ve duygusal bir yoğunlukla şekillenen bu parçada, kadın bedenini ve özgürlüğü soyut bir dille ele aldım. Bu çalışma, nesiller boyu aktarılan o sessiz dayanışmanın ve yaşanmışlığın görsel bir izdüşümü. Sergimdeki bu soyut kadın çalışmam gibi parçalarla izleyiciyi hem görsel bir şölene hem de kendi iç dünyasını sorgulamaya davet ediyorum.”
BU SERGİ BİR EŞİK
Sergisini yeni bir Maya Bora’yı ortaya çıkarmak için cesaretini topladığı bir eşik olarak nitelendiren Bora, “11’den fazla resimli kitap ve üç mobil oyunun tasarımcısı olarak, çocuk kitaplarındaki empati dolu bakış açısını burada daha katmanlı bir hikaye anlatıcılığına dönüştürdüm. Her parça hem eğlenceli hem düşündürücü bir yapı sunarken, 15 yıllık kariyerimin dökümü olan bu seçki, yakın zamanda bambaşka bir konseptle gerçekleştireceğim yeni projelerim öncesindeki son durağım” dedi.
BORA: SERGİMİ BABAMIN ANISINA, ANNEMİN SEVGİSİNE İTHAF EDİYORUM
Karikatürist Mustafa Bora’nın kızı olarak bu sanatın içinde büyüdüğünü, ortamın etkisiyle küçük yaşlardan itibaren birçok karikatür yarışmasına katıldığını ve çocukluk yıllarında yaklaşık 15 ödül kazandığını vurgulayan Bora, sözlerini şöyle noktaladı:
“Bugün tanınmış bir kadın karikatürist olarak bu mirası taşımak benim için çok değerli. Sanat yolundaki ilk rehberim ve en büyük ilham kaynağım olan babamın anısına bu emaneti yaşatmaya çalışıyorum. Annemin sevgisiyle güç bulan bu yolculukta, 15 yıla yayılan emeğimi ve hissettiklerimi eserlerime yansıttım. Sergi sürerken kutlayacağımız Anneler Günü vesilesiyle aileme en içten sevgilerimi sunuyor, çizgilerimdeki her duyguyu onlara ithaf ediyorum. Tüm sanatseverleri İzmir Mask Müzesi’ndeki sergime bekliyorum.”
Fulya OMAÇ / İZMİR