Nafaka Türleri
Türk hukukunda dört temel nafaka türü bulunmaktadır:
Yoksulluk Nafakası: Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşe, diğer eşin mali gücü oranında ödenen nafakadır. TMK m.175'e göre kusuru daha ağır olmayan eş bu nafakayı talep edebilir.
İştirak Nafakası: Velayeti almayan ebeveynin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katkı sağlaması amacıyla ödediği nafakadır. Bu nafaka kamu düzenine ilişkin olup hakim tarafından re'sen hükmedilir.
Tedbir Nafakası: Boşanma davası süresince eşlerin ve çocukların geçimini sağlamak için verilen geçici nafakadır.
Yardım Nafakası: Boşanma dışında, yardıma muhtaç hısımlara ödenen nafakadır.
Nafaka Miktarı Nasıl Belirlenir?
Türk hukukunda nafaka miktarının belirlenmesinde sabit bir oran veya formül bulunmamaktadır. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre nafaka miktarı, her davanın kendine özgü koşulları değerlendirilerek hakimin takdir yetkisi çerçevesinde belirlenir.
TMK m.175'e göre: "Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir."
Nafaka belirlenirken tarafların ekonomik durumu, nafaka yükümlüsünün mali gücü, nafaka alacaklısının ihtiyaçları, çocuğun yaşı ve eğitim durumu, evlilik süresi ve hakkaniyet ilkesi göz önünde bulundurulur.
2026 Maaşa Göre Tahmini Nafaka Aralıkları
Uygulamada mahkemeler, nafaka yükümlüsünün net gelirinin genellikle %15 ile %30 arasında bir oranını nafaka olarak takdir etmektedir. Ancak bu oran kesin bir kural olmayıp, her dosyanın koşullarına göre değişiklik gösterebilir.
Örnek olarak: 20.000 TL net geliri olan bir nafaka yükümlüsü için genellikle 3.000-6.000 TL aralığında, 60.000 TL geliri olan bir kişi için ise 10.000-18.000 TL aralığında nafaka hükmedilebilmektedir.
Yargıtay HGK 2019/117 kararında, asgari ücretle çalışan annenin iştirak nafakası ödemekten muaf tutulabileceği kabul edilmiştir. Bu karar, nafaka yükümlüsünün ödeme gücünün titizlikle değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
İştirak Nafakası Ne Zaman Biter?
İştirak nafakası, çocuğun ergin (reşit) olmasına kadar devam eder. Erginlik 18 yaşının tamamlanmasıyla, evlenme ile veya mahkeme kararıyla gerçekleşebilir. Ancak TMK m.328/II gereği, ergin olmasına rağmen eğitimi devam eden çocuk için ana ve babanın yardım yükümlülüğü eğitim sona erene kadar devam eder.
Nafaka Artışı Nasıl Hesaplanır?
Nafaka miktarı, ekonomik koşulların değişmesiyle birlikte güncellenmelidir. Uygulamada nafaka artışı için TÜFE veya ÜFE oranları kullanılmaktadır. Kararda artış oranı belirtilmemişse nafaka otomatik olarak artmaz ve nafaka artırım davası açılması gerekir.
Nafaka Ödenmezse Ne Olur?
Mahkeme tarafından hükmedilen nafakanın ödenmemesi ciddi hukuki sonuçlar doğurur. Nafaka alacaklısı icra takibi başlatabilir. İİK m.344'e göre nafaka borcunu ödemeyen kişiye 3 aya kadar tazyik hapsi uygulanabilir. Ayrıca nafaka borçlusunun maaşının 1/4'üne kadar haciz konulabilir.
Sonuç
Nafaka hesaplaması, sabit bir formüle dayanmayan ve her davanın kendine özgü koşullarına göre değerlendirilen karmaşık bir süreçtir. Temel ilke şudur: Nafaka mali güç oranında belirlenir, çocuğun üstün yararı esastır ve hakkaniyet ilkesi gözetilir. İnternet hesaplama araçları yalnızca tahmini değer verir, bağlayıcı değildir. Bu nedenle nafaka konusunda profesyonel hukuki destek almanız tavsiye edilir.
Bu makale Avukat Emre SOBAY tarafından yazılmıştır. Daha uzun versiyonuna buradan ulaşabilirsiniz.