Türk siyasi tarihinin önemli isimlerinden, Adnan Menderes hükümetlerinde İçişleri Bakanlığı yapan eski Aydın Milletvekili İsmail Namık Gedik, ölümünün üzerinden 66 yıl geçmesinin ardından yeniden gündeme geldi.
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan’ın idam edilişlerinin 65’inci yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen anma programında Gedik’le ilgili alınan kararı açıkladı. Çiftçi, Gedik’in Ankara’da bulunan naaşının Adnan Menderes Anıt Mezarı’nın bulunduğu alana nakledilerek defnedileceğini bildirdi.
“27 MAYIS ZULMÜNÜN MAZLUMU VE ŞEHİDİ”
Gedik’in 27 Mayıs 1960 darbesinin ardından hayatını kaybetmesine değinen Bakan Çiftçi, dönemin resmî “intihar” açıklamasına da dikkat çekti.
Çiftçi, “Merhum İçişleri Bakanımız Namık Gedik’i, darbenin henüz ilk günlerinde kaybettik. Darbeciler onun ölümünü bir ‘intihar’ olarak duyurdular” ifadelerini kullandı. Çiftçi, Gedik’i “27 Mayıs zulmünün mazlumu ve şehidi” olarak andı.
Bakan Çiftçi, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın imzasıyla alınan karar doğrultusunda İsmail Namık Gedik’in naaşının, Menderes’in anıt mezarının bulunduğu alana nakledilerek defnedileceğini açıkladı.
ÇİNE’DE DOKTORLUKTAN AYDIN MİLLETVEKİLLİĞİNE
1911 yılında İstanbul Üsküdar’da dünyaya gelen İsmail Namık Gedik, Kabataş Erkek Lisesi’nin ardından İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun oldu.
Askerlik hizmetinin ardından Aydın’ın Çine ilçesine hükümet tabibi olarak atanan Gedik, burada doktorluk yaptığı dönemde bölge halkı tarafından tanınan bir isim haline geldi. Daha sonra iç hastalıkları alanında uzmanlaşan Gedik, Muğla Memleket Hastanesi’nde uzman hekimlik ve başhekimlik görevlerinde de bulundu.
Eşi Melahat Gedik’in de Çine’ye atanmasının ardından yeniden ilçeye yerleşen Gedik’in siyasi hayatı Aydın’da şekillendi.
ÜÇ DÖNEM AYDIN’I TBMM’DE TEMSİL ETTİ
İsmail Namık Gedik, 1950 genel seçimlerinde Demokrat Parti’den Aydın milletvekili adayı oldu ve 14 Mayıs seçimlerinin ardından TBMM’ye girdi. Hekimlik kariyerinden siyasete geçen Gedik, IX., X. ve XI. dönemlerde Aydın milletvekili olarak görev yaptı.
Demokrat Parti içerisinde yükselen Gedik, dönemin Başbakanı Adnan Menderes’in yakın çalışma arkadaşlarından biri oldu. 1954 seçimlerinin ardından kurulan Menderes hükümetinde İçişleri Bakanlığı görevine getirildi.
Gedik’in İçişleri Bakanlığı yaptığı dönem, iktidar ile muhalefet arasındaki siyasi gerilimlerin yoğunlaştığı yıllara da denk geldi. Özellikle Topkapı, Uşak, Çanakkale-Geyikli ve Kayseri-Yeşilhisar’da yaşanan siyasi olaylarda İçişleri Bakanlığı’nın uygulamaları muhalefetin sert eleştirilerine konu oldu.
27 MAYIS’TAN İKİ GÜN SONRA HAYATINI KAYBETTİ
27 Mayıs 1960’ta Türk Silahlı Kuvvetleri içerisindeki bir grup subayın yönetime el koymasının ardından Demokrat Parti iktidarı sona erdi. Cumhurbaşkanı Celal Bayar, Başbakan Adnan Menderes ve hükümet üyeleriyle birlikte İsmail Namık Gedik de gözaltına alındı.
Ankara’daki Kara Harp Okulu’na götürülen Gedik, darbeden iki gün sonra, 29 Mayıs 1960’ta 49 yaşında hayatını kaybetti.
Dönemin yetkilileri Gedik’in ölümünü “intihar” olarak açıkladı. Ancak ailesi ve bazı araştırmacılar bu açıklamayı yıllar boyunca sorguladı. İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi’nin son açıklamasında da dönemin “intihar” anlatısı benimsenmeyerek Gedik, 27 Mayıs sürecinin mağduru olarak nitelendirildi.
AYDIN SİYASETİNDE İZ BIRAKTI
Doğum yeri İstanbul olmasına rağmen İsmail Namık Gedik’in siyasi yaşamında Aydın ve özellikle Çine önemli bir yere sahip oldu. Doktor olarak görev yaptığı Çine’den siyasete uzanan Gedik, üç dönem Aydın milletvekilliği yaptı ve İçişleri Bakanlığı görevine kadar yükseldi.
Gedik’in adı bugün Çine’de bir caddede yaşatılırken, 66 yıl sonra alınan nakil kararıyla siyasi yaşamı ve tartışmalı ölümü yeniden gündeme geldi.