IBAN hesap kullandırma olarak adlandırılan bu durum, çoğu zaman Türk Ceza Kanunu m.158 kapsamında değerlendirilmekte ve hem mağdurlar hem de hesap sahipleri açısından ciddi sonuçlar doğurmaktadır.
TCK 158 Neyi Düzenler?
TCK 158, nitelikli dolandırıcılık suçunu düzenleyen hükümleri içerir. Suçun;
- Bilişim sistemleri kullanılarak,
- Banka veya kredi kurumları araç edilerek,
- Başkalarının güveni kötüye kullanılarak
işlenmesi hâlinde daha ağır cezalar öngörülmektedir.
IBAN üzerinden yapılan şüpheli para transferleri, çoğu dosyada bu madde kapsamında ele alınır.
IBAN Hesap Kullandırma Ne Anlama Gelir?
IBAN hesap kullandırma; bir kişinin kendi banka hesabını, başka bir kişinin talimatıyla para almak veya göndermek amacıyla kullanmasına izin vermesidir. Bu durum çoğu zaman:
- “Sadece hesabımı verdim”,
- “Paranın suçtan geldiğini bilmiyordum”,
- “Bir defaya mahsus kullandırdım”
şeklinde savunmalarla açıklanmaktadır. Ancak hukuki değerlendirme, yalnızca bu beyanlarla sınırlı değildir.
TCK 158 Kapsamında Mağdur Kimdir?
Uygulamada TCK 158 dosyalarında mağdur kavramı tek yönlü değildir. Çoğu dosyada:
- Dolandırılarak parası alınan kişiler,
- IBAN’ı kullanılan ve sürece dâhil edilen hesap sahipleri
ayrı ayrı mağduriyet yaşayabilmektedir.
Bazı durumlarda hesap sahipleri sanık konumuna düşerken, bazı hâllerde ise asıl mağdur olarak kabul edilebilmektedir. Bu ayrım, dosyadaki delillere göre yapılır.
IBAN Kullandırmada Hukuki Sorumluluk Nasıl Belirlenir?
Mahkemeler ve savcılıklar, IBAN kullandırma olaylarında özellikle şu kriterleri dikkate alır:
- Hesap sahibinin olaydan haberdar olup olmadığı,
- Para hareketlerinin sıklığı ve tutarı,
- Hesabın ne kadar süreyle kullanıldığı,
- Hesap sahibi ile asıl fail arasındaki ilişki,
- Banka kayıtları ve dijital izler.
Bu unsurlar, kişinin kasten mi yoksa ihmalle mi sürece dâhil olduğunu belirlemede temel rol oynar.
“Bilmiyordum” Savunması Her Zaman Geçerli midir?
IBAN kullandırma dosyalarında en sık karşılaşılan savunmalardan biri, kişinin paranın suçtan kaynaklandığını bilmediği yönündeki iddiadır. Ancak uygulamada:
- Hesaba sık sık para girişi olması,
- Yüksek meblağlar,
- Hızlı transfer zinciri,
- Farklı kişilerle bağlantı
gibi unsurlar, bu savunmanın inandırıcılığını zayıflatabilir.
Bu nedenle her olay, kendi koşulları içinde değerlendirilir.
TCK 158 Dosyalarında Neler İncelenir?
Soruşturma ve kovuşturma aşamasında genellikle şu unsurlar ön plana çıkar:
- Banka dekontları ve işlem geçmişi,
- HTS ve IP kayıtları,
- Dijital yazışmalar,
- Kamera ve ATM görüntüleri,
- Tanık beyanları.
Bu deliller, kişinin rolünü ve sorumluluk derecesini ortaya koymada belirleyicidir.
IBAN Kullandırmanın Doğurabileceği Sonuçlar
TCK 158 kapsamında yürütülen soruşturmalarda;
- Uzun süreli hapis cezaları,
- Adli sicil kaydı,
- Malvarlığına el koyma,
- Bankacılık işlemlerinde kısıtlamalar
gibi ağır sonuçlar ortaya çıkabilmektedir.
Bu nedenle IBAN kullandırma fiili, basit bir “hesap paylaşımı” olarak değerlendirilmemelidir.
Konuya İlişkin Detaylı Hukuki İnceleme
TCK 158 mağdurlarının durumu, IBAN hesap kullandırmanın hangi hâllerde suç oluşturduğu, savunma yöntemleri ve uygulamadaki kritik ayrımlar hakkında daha kapsamlı bilgi için TCK 158 mağdurları – IBAN hesap kullandırma başlıklı yazıya göz atılması faydalı olacaktır.