Yaz aylarının çocuklar için deniz, oyun, spor ve tatil anlamına geldiğini belirten Acıbadem Kent Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Uzmanı Dr. Arzu Jalilova, diyabetli çocukların da gerekli önlemler alındığında yaşıtları gibi yazın keyfini çıkarabileceğini söyledi.
Sıcak havanın kan şekeri üzerinde beklenmedik değişikliklere neden olabileceğine dikkat çeken Dr. Jalilova, yaz aylarında sıvı ihtiyacının arttığını, yetersiz su tüketiminin kan şekerini yükseltebildiğini, yoğun hareket ve sıcak havanın ise bazı çocuklarda insülin etkisini artırarak hipoglisemiye yol açabileceğini ifade etti.
KAN ŞEKERİ DAHA SIK KONTROL EDİLMELİ
Yaz döneminde kan şekeri ölçümlerinin daha sık yapılması gerektiğini vurgulayan Jalilova, özellikle denize girmeden önce ve çıktıktan sonra, uzun süreli oyun ve spor aktiviteleri öncesinde, yolculuk sırasında ve çocuğun kendini iyi hissetmediği durumlarda mutlaka ölçüm yapılmasını önerdi.
DENİZ VE SPOR YASAK DEĞİL
Diyabetli çocukların yüzebileceğini, bisiklete binebileceğini ve arkadaşlarıyla rahatlıkla oyun oynayabileceğini belirten Jalilova, fiziksel aktivitenin hem bedensel hem de ruhsal gelişim açısından önemli olduğunu söyledi.
Uzun süren aktivitelerde kan şekeri düşebileceği için aktivite öncesinde ölçüm yapılmasını tavsiye eden Jalilova, çocukların yanında meyve suyu, glukoz tableti veya kesme şeker gibi hızlı etkili karbonhidrat kaynaklarının mutlaka bulundurulması gerektiğini ifade etti.
HİPOGLİSEMİ BELİRTİLERİNE DİKKAT
Terleme, titreme, ani acıkma, baş dönmesi, solukluk, dalgınlık ve davranış değişikliklerinin hipoglisemi belirtisi olabileceğini belirten Jalilova, özellikle küçük çocukların bu durumu ifade etmekte zorlanabileceğini söyledi.
Ailelerin yanı sıra öğretmenler, antrenörler ve çocuğa eşlik eden diğer kişilerin de bu belirtileri bilmesinin büyük önem taşıdığını vurgulayan Jalilova, aşırı susama, sık idrara çıkma, halsizlik, bulantı ve karın ağrısı gibi şikâyetlerde ise kan şekeri ve gerektiğinde keton kontrolünün yapılması gerektiğini kaydetti.
İNSÜLİN GÜNEŞTE BIRAKILMAMALI
Tatil döneminde en sık yapılan hatalardan birinin insülini araç içinde, plaj çantasında veya doğrudan güneş altında bırakmak olduğunu belirten Jalilova, yüksek sıcaklığın insülinin etkinliğini azaltabileceğine dikkat çekti.
İnsülinin doğrudan güneş ışığından korunması gerektiğini ifade eden Jalilova, yolculuklarda uygun soğutucu çantalarda taşınmasını, ancak buz aküsüyle doğrudan temas ettirilmemesini önerdi.
DİYABET ÇANTASI UNUTULMAMALI
Tatile çıkarken ölçüm cihazı veya sensör ekipmanı, insülin, yedek kalem ucu ya da pompa seti, hızlı etkili karbonhidrat, ara öğün, su, keton ölçüm malzemeleri ve acil durum bilgilerinin mutlaka çantada bulunması gerektiğini söyleyen Jalilova, uzun yolculuklarda diyabet çantasının kolay ulaşılabilir bir yerde tutulmasını tavsiye etti.
"DONDURMA TAMAMEN YASAK DEĞİL"
Diyabetli çocukların da yaz tatilinde dondurma yemek istediğini belirten Jalilova, karbonhidrat sayımı yapılan çocuklarda uygun planlama ile dondurmanın beslenme düzenine dahil edilebileceğini söyledi.
Jalilova, "Amacımız çocukları sosyal hayattan uzaklaştırmak değil, sağlıklı seçim yapmayı öğretmek ve yaşamın içinde güvenle var olmalarını sağlamaktır. Diyabet yönetimi yalnızca kan şekeri değerlerinden ibaret değildir. Çocuğun özgüvenini, sosyal yaşamını ve yaşam sevincini de korumak gerekir. Diyabetli bir çocuk yazı korkuyla değil, bilgiyle karşılamalıdır. Aileler de 'Ya bir şey olursa?' kaygısını, 'Ne yapacağımızı biliyoruz' güvenine dönüştürmelidir" ifadelerini kullandı.