Türkiye’nin pankreas kanseri doktoru olarak da bilinen Genel Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. İsmail Sert, pankreas kanserinin erken dönemde fark edilmesinin tedavi başarısını doğrudan etkilediğini belirterek önemli bilgiler paylaştı.
PANKREAS KANSERİ NEDİR?
Pankreas kanseri, pankreas dokusundaki hücrelerin kontrolsüz şekilde çoğalması sonucu oluşan ciddi bir hastalık olarak tanımlanıyor. En sık görülen türü pankreatik duktal adenokarsinom olup genellikle pankreasın baş kısmında gelişiyor. Organın karın arka bölümünde yer alması nedeniyle hastalık uzun süre belirti vermeden ilerleyebiliyor.
RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR?
Genel Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. İsmail Sert’e göre pankreas kanseri gelişiminde etkili olabilecek başlıca risk faktörleri şunlar:
- Sigara kullanımı (en güçlü risk faktörlerinden biri)
- 60 yaş üzeri olmak
- Ailede pankreas veya bazı kanser türlerinin bulunması
- Kronik pankreatit (uzun süreli pankreas iltihabı)
- Obezite ve diyabet
- Aşırı alkol tüketimi
Özellikle yeni başlayan diyabetin bazı durumlarda pankreas kanserinin erken işareti olabileceği belirtiliyor.
EN SIK GÖRÜLEN BELİRTİLER
Pankreas kanseri çoğunlukla ileri evrelerde belirti veriyor. Dikkat edilmesi gereken şikâyetler arasında:
- Karın ve sırt ağrısı
- Sarılık (cilt ve gözlerde sararma)
- Açıklanamayan kilo kaybı
- İştahsızlık
- Bulantı ve hazımsızlık
- Yağlı dışkılama
- İdrar renginde koyulaşma
- Ani gelişen diyabet
Bu belirtilerden bir veya birkaçının görülmesi durumunda vakit kaybetmeden uzmana başvurulması öneriliyor.
TANI NASIL KONUR?
Pankreas kanseri tanısında kan testleri, ultrason, bilgisayarlı tomografi (BT), manyetik rezonans (MR), PET-CT, endoskopik ultrason (EUS) ve gerektiğinde biyopsi yöntemlerinden yararlanılıyor. CA 19-9 adlı tümör belirtecinin yüksekliği önemli bir ipucu olabiliyor ancak tek başına tanı koydurucu olmuyor.
TEDAVİ YÖNTEMLERİ
Tedavi planı hastalığın evresine göre belirleniyor. Başlıca yöntemler:
- Cerrahi (erken evrede en etkili yöntem)
- Kemoterapi
- Radyoterapi
- Destekleyici tedaviler (beslenme, enzim desteği, ağrı kontrolü)
Erken evrede uygulanabilen cerrahi yöntemlerin başında Whipple ameliyatı geliyor. Bu ameliyatta pankreas başı ve çevresindeki bazı yapılar çıkarılarak sindirim sistemi yeniden düzenleniyor.
ERKEN TANI HAYAT KURTARIYOR
Uzmanlar, pankreas kanserinde en kritik faktörün erken tanı olduğunun altını çiziyor. Erken evrede yakalanan ve cerrahi uygulanabilen hastalarda yaşam süresi belirgin şekilde uzayabiliyor.