Bu yaklaşım, logo ve kurumsal kimlik çalışmaları tamamlandıktan sonra marka adının internette kullanılamadığının anlaşılmasına yol açabiliyor. Benzer isimle faaliyet gösteren başka bir işletmenin bulunması, istenen internet adresinin daha önce kaydedilmiş olması veya sosyal medya kullanıcı adlarının dolu olması, markalaşma sürecinin baştan ele alınmasını gerektirebiliyor.
Bu nedenle marka adı belirlemek yalnızca yaratıcı bir isim bulmaktan ibaret görülmemeli. İsim üzerinde kesin karar verilmeden önce dijital kullanılabilirlik, benzer marka kayıtları, telaffuz kolaylığı ve uzun vadeli büyüme planları birlikte değerlendirilmeli.
İsim belirlemeden önce birden fazla alternatif hazırlayın
Yeni bir girişim için tek bir isme odaklanmak, araştırma sürecinde hareket alanını daraltabiliyor. İlk tercih edilen marka adı kullanıma uygun çıkmadığında, girişimciler zaman baskısıyla daha zayıf bir alternatife yönelebiliyor.
Bu nedenle başlangıçta en az beş farklı isim alternatifi hazırlanması daha sağlıklı bir yöntem olarak öne çıkıyor. Alternatiflerin yalnızca birbirine benzeyen kelimelerden değil, markanın farklı özelliklerini anlatan seçeneklerden oluşması gerekiyor.
Örneğin isimlerden biri sunulan hizmete, biri markanın çözmek istediği probleme, biri hedef kitleye, diğeri ise daha soyut bir marka hikâyesine dayanabilir. Böylece alan adı veya benzer marka kullanımı nedeniyle bir seçenek elendiğinde tüm isim çalışmasının yeniden yapılması gerekmez.
Alan adı kontrolünü logo tasarımından önce yapın
Marka adıyla uyumlu bir internet adresi, işletmenin dijital dünyadaki temel kimliklerinden birini oluşturuyor. Web sitesi kurulmasa bile alan adının erkenden kaydedilmesi, seçilen adresin başka biri tarafından kullanılmasını önleyebiliyor.
İsim üzerinde kesin karar verilmeden önce domain sorgulama yapılması, istenen internet adresinin daha önce kaydedilip kaydedilmediğini görmeyi ve uygun uzantıları karşılaştırmayı sağlıyor.
Alan adı dolu olduğunda ismin sonuna gereksiz kelimeler veya rakamlar eklemek her zaman doğru çözüm olmayabilir. Uzun, karmaşık ve marka adıyla tam olarak örtüşmeyen bir adres, kullanıcıların siteyi bulmasını zorlaştırabilir.
Bu nedenle alan adı müsait değilse şu seçenekler değerlendirilebilir:
- Marka adına sektörü açıklayan kısa bir kelime eklemek
- Farklı fakat güvenilir bir alan adı uzantısı kullanmak
- Marka isminin daha özgün bir alternatifine yönelmek
- Kısa ve kolay hatırlanan yeni bir isim oluşturmak
Alan adı seçiminde adresin telefonda veya yüz yüze söylendiğinde kolay anlaşılması da önem taşıyor. Sürekli harf harf açıklanması gereken bir adres, markanın ağızdan ağıza yayılmasını zorlaştırabilir.
Benzer marka ve işletme isimlerini araştırın
Bir alan adının boşta olması, seçilen ismin ticari açıdan tamamen kullanılabilir olduğu anlamına gelmiyor. Aynı veya benzer isimle faaliyet gösteren başka şirketler ve markalar bulunabilir.
Arama motorlarında yalnızca tam marka adı değil, farklı yazım biçimleri de araştırılmalı. Türkçe karakter içeren isimlerde karakterlerin kullanılmadığı alternatifler ayrıca kontrol edilmeli. Kelimelerin bitişik, ayrı veya tireli yazımları da farklı sonuçlar ortaya çıkarabilir.
Benzer isimle aynı sektörde faaliyet gösteren güçlü bir markanın bulunması, müşterilerin iki işletmeyi karıştırmasına neden olabilir. Ayrıca yeni işletmenin arama sonuçlarında görünürlük kazanmasını zorlaştırabilir.
Marka adı için ciddi bir yatırım yapılacaksa resmi marka veri tabanları üzerinden araştırma yapılması ve gerektiğinde marka vekili ya da ilgili bir uzmandan destek alınması da değerlendirilmeli. Alan adı kaydı ile marka tescilinin birbirinden farklı süreçler olduğu unutulmamalı.
Sosyal medya kullanıcı adlarını birlikte kontrol edin
Birçok işletme marka adını belirlerken yalnızca web sitesi adresine odaklanıyor. Ancak sosyal medya kullanıcı adlarının dolu olması da markanın dijital kimliğinde tutarsızlık yaratabiliyor.
Markanın Instagram, TikTok, YouTube, LinkedIn, Facebook ve X gibi kullanmayı planladığı platformlardaki kullanıcı adları araştırılmalı. Her platformda tamamen aynı kullanıcı adını bulmak her zaman mümkün olmayabilir. Yine de birbirine yakın ve kolay anlaşılır isimlerin seçilmesi gerekiyor.
Bir platformda markanın tam adı, diğerinde rastgele rakamlar ve ek kelimeler kullanılması, kullanıcıların gerçek hesabı ayırt etmesini zorlaştırabilir. Kullanılmayacak platformlardaki hesapların da marka adını korumak amacıyla erkenden açılması düşünülebilir.
İsmin kolay yazılıp yazılmadığını test edin
Marka adı kurucu ekip için anlaşılır görünse bile hedef kitle tarafından farklı algılanabilir. Özellikle yabancı kelimelerden, birleşik sözcüklerden veya alışılmadık yazımlardan oluşan isimler kullanıcıların hata yapmasına neden olabilir.
İsmin kullanılmaya başlanmasından önce küçük bir grupla test yapılabilir. Katılımcılara marka adı yalnızca sözlü olarak söylenerek nasıl yazdıkları kontrol edilebilir. Benzer şekilde isim yazılı olarak gösterilip nasıl telaffuz ettikleri sorulabilir.
İnsanların önemli bir bölümü ismi yanlış yazıyor veya farklı telaffuz ediyorsa markanın dijital ortamda bulunması zorlaşabilir. Bu durum özellikle müşterilerin işletmeyi başka kişilere sözlü olarak tavsiye ettiği sektörlerde önem taşır.
Kelimenin farklı dillerdeki anlamını inceleyin
Yurt dışına açılma ihtimali bulunan işletmeler, seçtikleri kelimenin farklı dillerdeki anlamını da araştırmalı. Türkiye’de olumlu veya nötr algılanan bir isim, başka bir ülkede olumsuz bir anlama gelebilir.
Marka adı başka bir dilde kullanılacaksa yalnızca sözlük anlamı yeterli olmayabilir. Kelimenin günlük dilde, yerel kültürde veya argo kullanımda farklı çağrışımları bulunabilir.
İsmin harf yapısı da uluslararası kullanım açısından değerlendirilmeli. Türkçe karakterlerin yabancı klavyelerde yazılamaması, alan adı ve sosyal medya hesaplarında farklı bir kullanım biçimi gerektirebilir.
Marka adı gelecekteki hizmetleri sınırlamamalı
İşletmeler başlangıçta tek bir ürün veya şehir üzerine kurulsa da zaman içinde farklı alanlara genişleyebilir. Bu nedenle marka adının yalnızca ilk ürünü veya mevcut hizmet bölgesini anlatması ileride sınırlayıcı olabilir.
Örneğin yalnızca belirli bir ürün kategorisini içeren marka adı, işletme yeni ürünler eklediğinde yetersiz kalabilir. Benzer şekilde şehir adı taşıyan bir marka, farklı bölgelerde faaliyet göstermeye başladığında yerel bir işletme algısı oluşturabilir.
Marka adı seçilirken şu sorulara yanıt verilmesi faydalı olabilir:
- İşletme beş yıl sonra hangi ürünleri sunabilir?
- Farklı şehirlere veya ülkelere açılma ihtimali var mı?
- İsim yalnızca mevcut ürünü mü anlatıyor?
- Yeni hizmetler eklendiğinde marka adı anlamını koruyacak mı?
- İsim hem kurumsal hem de dijital kanallarda kullanılabilir mi?
Eski dijital izleri gözden kaçırmayın
Kullanıma uygun görünen bir alan adı veya marka ismi geçmişte başka bir proje tarafından kullanılmış olabilir. Bu nedenle yalnızca mevcut arama sonuçları değil, ismin geçmiş dijital izleri de incelenmeli.
Daha önce spam, yanıltıcı içerik, yetişkin içerik veya marka kimliğiyle uyuşmayan bir projede kullanılan alan adları yeni işletme açısından sorun yaratabilir. Eski sayfalar arama sonuçlarında görünmeye devam edebilir veya alan adına daha önce verilmiş bağlantılar markanın dijital profilini etkileyebilir.
Marka adıyla ilgili eski haberler, kullanıcı yorumları ve sosyal medya paylaşımları da kontrol edilmeli. Aynı isimle geçmişte yaşanan olumsuz bir olay, yeni işletmenin kullanıcılar tarafından yanlış anlaşılmasına neden olabilir.
Doğru sıra zaman ve maliyet kaybını önlüyor
Yeni iş kuracak girişimciler için marka adı seçimi şu sırayla yürütülebilir:
- Birden fazla isim alternatifi hazırlayın.
- Arama motorlarında benzer kullanımları araştırın.
- Uygun alan adlarını kontrol edin.
- Sosyal medya kullanıcı adlarını inceleyin.
- Marka ve şirket isimleriyle benzerliği araştırın.
- İsmin yazımını ve telaffuzunu test edin.
- Farklı dillerdeki anlamlarını kontrol edin.
- Uzun vadeli büyüme planına uygunluğunu değerlendirin.
- Bu kontrollerden sonra logo ve kurumsal kimlik çalışmalarına başlayın.
Marka adı, işletmenin değiştirilmesi en maliyetli unsurlarından biri haline gelebilir. Tabela, ambalaj, web sitesi, sosyal medya hesapları ve reklam materyalleri hazırlandıktan sonra yapılacak bir isim değişikliği hem zaman hem de bütçe kaybı yaratır.
Bu nedenle isim araştırmasına ayrılan süre, markalaşma sürecini yavaşlatan bir aşama olarak değil, gelecekte ortaya çıkabilecek sorunları önleyen bir yatırım olarak görülmeli.