Medicana International İzmir Hastanesi Klinik Psikoloğu Burçin Deniz, yetişkinlikte sıklıkla göz ardı edilen Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu'nun günlük yaşama etkileri ve baş etme yöntemleri hakkında açıklamalarda bulundu.
Çocuklukta aşırı hareketlilikle kendini gösterebilen DEHB'nin yetişkinlikte zihinsel huzursuzluk, dikkat sorunları ve organizasyon güçlükleriyle devam edebildiğini belirten Deniz, bu durumun kişinin yaşam kalitesini olumsuz etkileyebileceğini söyledi.
ÇOCUKLUKTAKİ HAREKETLİLİK ZİHİNSEL HUZURSUZLUĞA DÖNÜŞEBİLİYOR
Yetişkinlerde DEHB'nin her zaman belirgin fiziksel hareketlilikle ortaya çıkmadığını ifade eden Deniz, çocuklukta görülen sürekli hareket etme ihtiyacının ilerleyen yaşlarda zihinsel bir koşturmaya dönüşebildiğini anlattı.
Bacak sallama, kalem çevirme ve uzun süre aynı yerde oturamama gibi davranışların görülebileceğini belirten Deniz, asıl güçlüğün planlama, öncelik belirleme, dürtü kontrolü ve duyguları düzenleme alanlarında yaşandığını vurguladı.
Deniz, bireylerin yapmaları gereken işleri bilmelerine rağmen harekete geçmekte zorlanabildiğini, bu nedenle randevuları kaçırma, geç kalma ve sorumlulukları son ana bırakma gibi sorunlarla karşılaşabildiğini söyledi.
İŞ HAYATINDA YANLIŞ ANLAŞILABİLİYORLAR
DEHB'nin iş yaşamındaki performansı da etkileyebildiğini belirten Deniz, rutin görevleri sürdürme, ayrıntıları takip etme ve verilen yönergeleri hatırlama konusunda güçlük yaşanabileceğini ifade etti.
Bu durumun çalışanların ilgisiz, tembel veya sorumsuz olarak değerlendirilmesine yol açabileceğine dikkat çeken Deniz, olumsuz etiketlemelerin özgüveni ve çalışma motivasyonunu zedeleyebileceğini söyledi.
Evde ve iş yerinde dağınıklık, sık eşya kaybetme ve işleri sürekli erteleme gibi sorunların da günlük yaşamı zorlaştırabildiğini kaydetti.
İKİLİ İLİŞKİLERDE GERGİNLİĞE NEDEN OLABİLİYOR
Yetişkinlerde DEHB'nin yalnızca dikkat ve planlama sorunlarıyla sınırlı kalmadığını belirten Deniz, ikili ilişkilerde de çeşitli anlaşmazlıklara yol açabildiğini anlattı.
Partnerin konuşmalarına odaklanamama, söylenenleri unutma ve ortak sorumlulukları aksatma gibi davranışların karşı tarafça ilgisizlik olarak algılanabileceğini ifade etti.
Deniz, duygu düzenleme güçlükleri nedeniyle ortaya çıkabilen ani öfke ve fevri tepkilerin de ilişkileri yıpratabileceğini söyledi.
ERTELEME VE UNUTKANLIĞA KARŞI PRATİK ÖNERİLER
Günlük yaşamı kolaylaştırmak için hatırlatıcılar ve planlama araçlarından yararlanılmasını öneren Deniz, büyük işlerin küçük parçalara ayrılmasının erteleme davranışını azaltmaya yardımcı olabileceğini belirtti.
Telefon alarmları, notlar ve görev listelerinin sorumlulukları takip etmeyi kolaylaştırabileceğini anlatan Deniz, yaşanan aksaklıklarda suçlayıcı bir tutum yerine çözüm odaklı yaklaşım benimsenmesini önerdi.
İkili ilişkilerde açık iletişimin önemine dikkat çeken Deniz, öfke anlarında kısa bir mola verilmesinin ve duyguların sakinleştikten sonra ifade edilmesinin çatışmaları azaltabileceğini söyledi.
DÜRTÜSEL HARCAMALARA KARŞI 24 SAAT KURALI
DEHB'li bireylerin bütçe planlamasında ve dürtüsel alışverişleri kontrol etmekte de zorlanabildiğini belirten Deniz, internet alışverişlerinde satın alma kararından önce 24 saat beklenmesini önerdi.
Faturaların otomatik ödemeye bağlanması ve harcamaların bütçe uygulamalarıyla takip edilmesinin finansal düzen sağlamaya yardımcı olabileceğini ifade etti.
"PSİKİYATRİK DEĞERLENDİRME VE PSİKOTERAPİ BİRLİKTE YÜRÜTÜLMELİ"
DEHB ile baş etmede bireysel ihtiyaçlara uygun, bütüncül bir yaklaşımın önemini vurgulayan Klinik Psikolog Burçin Deniz, davranışsal yöntemlerin psikoterapi sürecinde ele alınabileceğini belirtti.
Deniz, psikiyatrik değerlendirme ile psikoterapinin birlikte yürütülmesinin kişinin günlük işlevselliğini ve yaşam kalitesini artırabileceğini ifade etti.