Programın başında kısa süre önce hayatını kaybeden İlber Ortaylı anıldı. Akman, Ortaylı’nın yalnızca bir tarihçi değil, aynı zamanda köklü bir aydın geleneğinin son temsilcilerinden biri olduğunu vurguladı. Türk düşünce dünyasına yön veren Yusuf Akçura, İsmail Gaspıralı, Halil İnalcık ve Zeki Velidi Togan gibi isimlere de dikkat çekildi.

Konuşmasında Türk tarihinin binlerce yıllık geçmişine değinen Akman, “Şark Meselesi” kavramı üzerinden Batı’nın Türkler üzerindeki politik hedeflerine işaret etti. 1071 Malazgirt Zaferi’nden 1683 II. Viyana Kuşatması’na uzanan süreci değerlendiren Akman, Osmanlı’nın zayıflatılmasının uzun vadeli bir strateji olduğunu ifade etti.

Sanayi Devrimi’nin etkilerine de değinen Akman, İngiltere ve Fransa gibi devletlerin sanayileşmeyle birlikte hammadde ve pazar arayışına girdiğini, bunun Osmanlı üzerinde ciddi bir baskı oluşturduğunu belirtti. Bu sürecin, I. Dünya Savaşı’nın temel nedenlerinden biri olduğuna dikkat çekti.

Çanakkale Cephesi’nin açılış sürecini de anlatan Akman, İtilaf Devletleri’nin hedefinin Çanakkale Boğazı’nı geçerek İstanbul’u işgal etmek ve Rusya’ya yardım ulaştırmak olduğunu söyledi. Bu planın Türk ordusunun direnişiyle başarısızlığa uğradığını vurguladı.

Savaşın iki aşamada gerçekleştiğini belirten Akman, deniz savaşlarının 19 Şubat – 18 Mart 1915 tarihleri arasında, kara savaşlarının ise 25 Nisan 1915’te başladığını ifade etti. Nusret Mayın Gemisi’nin döktüğü mayınların savaşın kaderini değiştirdiğini belirten Akman, “Çanakkale geçilmez” sözünün bu direnişle tarihe geçtiğini dile getirdi.

Çanakkale Savaşı’nın modern savaşın ilk örneklerinden biri olduğunu söyleyen Akman, kara ve deniz unsurlarının yanı sıra hava ve denizaltı unsurlarının da kullanıldığı çok boyutlu bir harp yaşandığını ifade etti.

Savaşın ağır bilançosuna da değinen Akman, yaklaşık 250 bin Osmanlı ve 250 bin İtilaf askeri olmak üzere toplamda yarım milyona yakın insanın hayatını kaybettiğini söyledi.

Programda ayrıca Mustafa Kemal Atatürk’ün askeri liderliğinin Çanakkale’de ön plana çıktığına dikkat çekilerek, bu zaferin Kurtuluş Savaşı’nın liderini ortaya çıkardığı vurgulandı. Seyit Onbaşı’nın kahramanlığı ve 57. Alay’ın fedakârlığı da programda duygusal anlara sahne oldu.

Akman, konuşmasını “Çanakkale Osmanlı’nın son sözü, Cumhuriyet’in ön sözüdür” ifadeleriyle tamamladı.

Programın sonunda başta Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere tüm şehitler rahmetle anılırken, yaklaşan Ramazan Bayramı dolayısıyla birlik ve beraberlik mesajı verildi. Hazal Bayık ise izleyicilere, “Tüm şehitlerimizi rahmetle anıyoruz. Herkesin Ramazan Bayramı kutlu olsun” sözleriyle veda etti.