Aydın Adnan Menderes Üniversitesi (ADÜ) yerleşkesi yakınında planlanan jeotermal enerji santrali projesine ilişkin kapsamlı bir ön değerlendirme raporu hazırlandı.

Aydın-Germencik Çevre ve Doğa Derneği Sözcüsü Dr. Metin tarafından hazırlanan 14 Eylül 2026 tarihli raporda, KÇS Kahramanmaraş Çimento Beton Sanayi ve Madencilik İşletmeleri A.Ş.’nin J-700 işletme ruhsatlı sahadaki projesi hukuki, çevresel, tarımsal, imar ve halk sağlığı yönünden ele alındı.

Rapora göre proje; 2 adet 33 MW’lık santral, toplam 66 MW kurulu güç, yaklaşık 486,7 GWh yıllık elektrik üretimi ve 48 kuyu öngörüyor. İki santral için maksimum jeotermal akışkan kullanımının saatte toplam 3 bin 700 ton, acil durum havuzlarının ise 4 bin 900’er metreküp kapasitede olması planlanıyor.

ÜNİVERSİTE VE YERLEŞİMLERE YAKINLIĞINA DİKKAT ÇEKİLDİ

Raporda kamuya yansıyan ÇED dosyası bilgilerine göre proje alanının yaklaşık 67,3 hektar olduğu, üniversite yerleşkesine yaklaşık 342 metre, öğrenci yurduna 645 metre ve en yakın yapıya yaklaşık 115 metre mesafede bulunduğu belirtildi. Bununla birlikte söz konusu mesafelerin resmi koordinatlar üzerinden doğrulanması gerektiğinin altı çizildi.

Üniversite, öğrenci yurdu ve yakın yerleşimlerin “hassas alıcılar” olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtilen raporda; hidrojen sülfür (H2S), gürültü, titreşim, sondaj kaynaklı toz, trafik, kaza ve jeotermal gaz salımı açısından maruziyet senaryolarının hazırlanması önerildi.

TARIM ARAZİLERİ EN KRİTİK BAŞLIKLARDAN

Projenin Aydın Ovası Büyük Ova Koruma Alanı ile ilişkisinin dosyanın en kritik konularından biri olduğu ifade edildi. Santral alanları, kuyu platformları, yollar ve boru hatlarının tarım arazileri üzerindeki etkilerinin parsel bazında ortaya konulması gerektiği belirtildi.

İncir, zeytin ve diğer tarımsal ürünler açısından değerlendirmenin yalnızca arazi kaybıyla sınırlandırılmaması gerektiği belirtilerek toprak, sulama suyu, yüzey ve yeraltı suları ile ürünlerde belirli kirleticiler açısından başlangıç ölçümleri yapılması ve sonuçların işletme sonrasındaki verilerle karşılaştırılması önerildi.

YERALTI SUYU VE REENJEKSİYON VURGUSU

Raporda öne çıkan diğer başlıklardan biri de jeotermal akışkanın reenjeksiyonu oldu. Üretim ve reenjeksiyon kuyularının konumları, rezervuar, sığ akiferler, faylar ve olası kaçak yollarını kapsayan hidrojeolojik bir model oluşturulması gerektiği ifade edildi.

Efeler ve Aydın çevresindeki mevcut ve planlanan diğer jeotermal tesislere de dikkat çekilerek, projenin tek başına değil, diğer JES’lerle birlikte hava, su, toprak, tarım ve halk sağlığı üzerindeki toplam etkileri açısından değerlendirilmesi gerektiği kaydedildi.

“KESİN KANUN İHLALİ VAR” SONUCU ÇIKARILMADI

Raporda dikkat çeken noktalardan biri de değerlendirmelerin kesin bir hukuka aykırılık tespiti olarak sunulmaması oldu. Çalışmanın mevcut aşamada “kesin kanun ihlali vardır” sonucuna varmadığı, bunun yerine ÇED sürecinde açıklığa kavuşturulması gereken koşullar ile hukuki sorun doğurabilecek noktaları belirlediği ifade edildi.

Sonuç bölümünde ise ÇED dosyasındaki bilimsel varsayımların resmi veriler ve mevzuat çerçevesinde sınanması; özellikle alternatif alan, tarım dışı kullanım, reenjeksiyon, kümülatif etki ve hassas alıcılara ilişkin eksikliklerin bulunması halinde bunların somut itiraz konusu yapılması önerildi.

Servet TÖZ