Kim istemez tertemiz olmayı?

Kim arzu etmez her gün yıkanıp temizlenmeyi, pırıl pırıl elbiseler içinde bayram sabahına hazırlanır gibi yaşamayı?

Kim, bir gün musalla taşına konulduğunda imamın cemaatten istediği helalliğe gönül rahatlığıyla mazhar olmayı istemez? Kul hakkı yemeden, eş dostuyla, komşusuyla, mahallesiyle ve yaşadığı toplumla helalleşmiş bir insan olarak bu dünyadan ayrılmayı kim arzu etmez?

Kul hakkı...

Yetim hakkı...

Emekçinin hakkı...

Esnaflıkta hile yapmak, malı fahiş fiyata satmak...

Yalan söyleyerek insanları kandırmak...

Anne-baba hakkı, komşu hakkı...

Öğretmen hakkı, hemşehrilik hukuku...

Saymakla bitmeyecek kadar çok sorumluluğumuz var.

İnsanın bulunduğu her yerde, her an bu hak ve hukuk ilişkileriyle karşılaşıyoruz. Üstelik mesele sadece insanlar arasında da değil.

İçinde yaşadığımız dünya; çevremiz, ormanlarımız, denizlerimiz, akarsularımız ve göllerimiz de bize emanet. Doğadaki tüm canlıların yaşam hakkına karşı da sorumluluklarımız olduğunun bilincinde olmalıyız.

Yaklaşık bir haftadır Pamukören'deyim.

Bahçelerde, doğanın tam içinde zaman geçiriyorum. Ara ara yağan yağmurun sesini dinledim; toprağın yağmurla buluştuğunda ortaya çıkan o eşsiz kokusunu içime çektim.

Doğayla uyum içinde yaşayan, üretmek için mücadele eden, alın teriyle geçinmeye çalışan güzel insanlarla tanıştım. Meclislerine, sofralarına konuk oldum.

Kimi bir bardak çay, kimi ayran ya da süt ikram etti. Kimileri ise ürettikleri zeytin, mandalina ve portakallardan ikram ederek gönüllerini açtı.

Ayaküstü sohbetlerde de, uzun çay sohbetlerinde de aynı dertler dile geldi.

Zeytin üreticisi ürününün para etmemesinden şikâyet ediyor.

"Bir kadın yevmiyesi bile çıkmıyor. Nakliyesi var, yağ sıkım masrafı var" diyorlar.

İncir üreticisi de dertli. Masraflarını ancak karşıladıklarını anlatıyor.

Manisa'daki üzüm üreticisi ise üzümün dalında kaldığını, alıcının olmadığını söylüyor.

Herkesin kafasında aynı soru var:

"Bu ekonomik gidişatın sonu nereye varacak?"

Süt üreticilerinin durumu ise ayrı bir sıkıntı.

Yıllardır sütlerini teslim ettikleri, yaklaşık 5 bin ortağı bulunan kooperatif konkordato başvurusunda bulunmuş. Geçmişte günlük 350 ton süt toplayan kooperatifin kapasitesi bugün 15 tonlara kadar gerilemiş.

Üreticiler büyük bir hayal kırıklığı içinde. Kim üreticiyi mağdur ettiyse, kim alın terini heba ettiyse bunun hesabını vermesi gerektiğini söylüyorlar.

Artan yem fiyatları, akaryakıt giderleri ve diğer maliyetler zaten üreticiyi darboğaza sürüklemişti. Şimdi buna faiz yükü ve ekonomik krizle boğuşan kooperatiflerin sorunları da eklenmiş durumda.

Ortadaki yara büyük.

Sonuç olarak "yönetim zafiyeti" deniliyor.

Peki ya yok edilen kaynaklar?

Peki ya boşa harcanan emek?

Peki ya binlerce üreticinin alın teri?

Bunun hesabını kim verecek?

Saat kırıldı diye zamanın akışı durmuyor. Hayat devam ediyor.

Ne yazık ki bu yozlaşma ve yolsuzluk sadece bir alana özgü değil. Yerel yönetimlerden bürokrasiye, çeşitli devlet kurumlarından farklı sektörlere kadar birçok yerde benzer sorunlar yaşanıyor.

Fon Krizi'nin etkileri ve bunun finans piyasaları ile ülke ekonomisine yansımaları hâlâ tartışılıyor.

Bu noktada, eski Ba