Sayın Çerçioğlu, söz sizde

Bir yatırımın büyüklüğü yalnızca harcanan parayla ölçülmez. O paranın nasıl hesaplandığı, hangi yöntemle harcandığı ve kamuoyuna nasıl açıklandığı da önemlidir.

Germencik İçme Suyu İsale Hattı ihalesi hakkında gündeme getirilen soruların merkezinde tam da bu mesele var.

Emekli TBMM Başkan Danışmanı Haldun Haşmet Aysan soruyor:

Mayıs ayında 1 milyar 800 milyon lira olarak açıklanan yatırımın yaklaşık maliyeti, beş ay sonra nasıl 2 milyar 530 milyon liraya çıktı?

İhale neden açık ihale yerine 21/b kapsamında pazarlık usulüyle yapıldı?

Bu yöntemin seçilmesine karar verildiği belirtilen ASKİ Yönetim Kurulu toplantısına, Yönetim Kurulu Başkanı Özlem Çerçioğlu katıldı mı?

Bunlar, kamu kaynağının kullanımına ilişkin somut sorulardır. Yanıtları da hesaplarda, kararlarda ve toplantı tutanaklarında bulunmalıdır.

730 MİLYON LİRALIK FARK NASIL OLUŞTU?

Aysan’ın aktardığı iki tutar arasında 730 milyon lira fark bulunuyor. Bu rakam, ilk açıklanan bedelin yaklaşık yüzde 41’ine karşılık geliyor.

Ancak sağlıklı bir değerlendirme için önce iki rakamın aynı kapsamı taşıyıp taşımadığını öğrenmek gerekiyor.

İlk açıklanan tutar bir yatırım tahmini miydi? İhale öncesindeki yaklaşık maliyet hangi proje ve hesaplara dayanıyordu? Aradan geçen sürede güzergâh, kapasite veya yapılacak işler değişti mi? Vergiler ve diğer giderler iki hesapta aynı şekilde mi değerlendirildi?

Bu sorular açıklığa kavuşmadan farkın tamamını fiyat artışına bağlamak da başka bir sonuca hükmetmek de doğru olmaz.

Fakat belirsizliği gidermek kamuoyunun görevi değildir.

Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu ve ASKİ yönetimi, iki hesabı karşılaştırmalı biçimde açıklayabilir. Hangi kalemin değiştiğini, hangi işin eklendiğini ve farkın nasıl oluştuğunu gösterebilir.

Milyarlarca liralık yatırım açıklanırken rakamlar kamuoyuyla paylaşılıyorsa, o rakamlar değiştiğinde gerekçeleri de paylaşılmalıdır.

NEDEN PAZARLIK USULÜ?

İkinci temel soru, ihale yöntemine ilişkin.

Germencik İçme Suyu İsale Hattı ihalesinde neden açık ihale yerine 21/b kapsamında pazarlık usulü tercih edildi?

Bu tercihe dayanak gösterilen koşullar nelerdi? Hangi teknik ve idari değerlendirmeler yapıldı? Kararın gerekçesi nasıl oluşturuldu?

Yönetimden beklenen, yalnızca kullanılan yöntemin adını tekrarlaması değildir. O yöntemin bu iş için neden seçildiğini anlatmasıdır.

İçme suyu yatırımının gerekliliğini anlatmak da ihale yöntemine ilişkin soruyu tek başına yanıtlamaz. Yatırımın amacı ile ihale tercihinin gerekçesi ayrı ayrı açıklanmalıdır.

Bu açıklama, yönetimin kendi kararını savunabilmesi açısından da önemlidir. Belgeler ortaya konulduğunda tartışma tahminlerden çıkar, somut bilgiler üzerinden yürür.

ÇERÇİOĞLU TOPLANTIYA KATILDI MI?

Aysan’ın yönelttiği bir diğer soru, karar sürecinin doğrudan başkanlık makamıyla ilgili bölümüne işaret ediyor:

Çerçioğlu, pazarlık usulünün seçilmesine ilişkin kararın alındığı belirtilen toplantıya katıldı mı?

Toplantı tutanağı ve karar belgesi görülmeden bu soruya kesin yanıt verilemez.

Ancak yanıtı ortaya koymak zor değildir. İlgili karar, katılım bilgisi ve tutanak açıklanır; konu netleşir.

Çerçioğlu toplantıya katıldıysa hangi değerlendirmeler üzerinden karar verildiğini anlatabilir.

Katılmadıysa karar sürecini nasıl takip ettiğini, yatırım ve ihale yöntemi hakkında nasıl bilgilendirildiğini açıklayabilir.

Bir toplantıya katılmamak tek başına kusur göstergesi değildir. Asıl mesele, kurumun başındaki kişinin böylesine büyük bir yatırımın karar ve denetim süreçlerini nasıl yönettiğidir.

“İMZAM YOK” DEMEK YETERLİ Mİ?

Burada genel bir yönetim anlayışını da sorgulamak gerekiyor.

Bir başkanın sorumluluğu, yalnızca altında imzası bulunan belgelerden mi ibarettir?

Belirli bir işlemde hukuki sorumluluğun bulunup bulunmadığı, ilgili belgeler ve mevzuat çerçevesinde değerlendirilir. Fakat kamuoyuna hesap vermek daha geniş bir sorumluluktur.

Seçmen, başında bulunduğunuz kurumun nasıl yönetildiğini sorar.

Maliyet hesaplarını nasıl takip ettiğinizi, ihale tercihlerini hangi gerekçelerle değerlendirdiğinizi, kamu kaynaklarının kullanımını nasıl denetlediğinizi öğrenmek ister.

Bir belgede imzanızın bulunmaması, bu soruların yanıtı değildir.

Yatırımın duyurusunda başkanın adı öne çıkıyorsa, maliyet ve ihale yöntemi sorulduğunda da başkanın açıklaması duyulmalıdır.

Hizmeti sahiplenmek ile kararların hesabını vermek, aynı yönetim sorumluluğunun parçalarıdır.

YANITLAR BELGELERDE

Germencik ihalesi hakkında sorulan sorular, tek başına usulsüzlük bulunduğunu göstermez. Bununla birlikte, yönetimin açıklama yapmasını istemek için önceden bir usulsüzlük kanıtlanması da gerekmez.

Kamuoyu, kendi kaynaklarının nasıl kullanıldığını öğrenmek istiyor.

İlk açıklanan yatırım bedeli ile yaklaşık maliyet arasındaki farkın hesabı ortaya konulabilir.

Pazarlık usulünün gerekçesi paylaşılabilir.

Kararın hangi toplantıda, kimlerin katılımıyla alındığı açıklanabilir.

Böylece herkes aynı belgeler üzerinden konuşur. Yönetim de kararlarının dayanaklarını kamuoyuna anlatmış olur.

SAYIN ÇERÇİOĞLU, SÖZ SİZDE

Aysan’ın gündeme getirdiği soruların yanıtı, karşılıklı siyasi suçlamalarda değil, ASKİ’nin kayıtlarındadır.

Sayın Çerçioğlu;

730 milyon liralık farkın hangi hesaplardan kaynaklandığını açıklayın.

Pazarlık usulünün neden seçildiğini, ilgili kararın gerekçesiyle birlikte paylaşın.

Toplantıya katılım bilginizi ve karar sürecindeki yerinizi kamuoyuna anlatın.

Aydınlıların bu bilgileri öğrenmek için tahmin yürütmesine gerek kalmasın.

Çünkü başkanlık makamı, yalnızca yatırım açıklama ve yetki kullanma makamı değildir. Alınan kararları açıklama, yapılan tercihleri gerekçelendirme ve kamuoyuna hesap verme makamıdır.