Rahmetli Hakkı Karaca Ağabey’den dinledim koca usta Hayri Dev’i. Yanı başımızda, Çameli topraklarında yetişen, gurur duyduğumuz ama birçoğumuzun adını bile duymadığı bir değerimiz. Bizim Menderes arkadaşımızın eşinin amcası.

1933 yılında Denizli’nin Çameli ilçesine bağlı Gökçeyaka köyünde dünyaya gelir. Çobanlık yapar, askerde okuma yazma öğrenir.

15 yaşındayken üç telli kısa saz (cura) çalmayı öğrenir. Cura ile “Masıt Kırığı” denilen dokuz sekizlik mahalli ezgileri çalıp söylemeye başlar. Daha sonra çam düdüğü yapımında ustalaşır. İlkbaharda kestiği çam dalını kavlatarak kısa sürede çam düdüğü yapan bir yetenektir.

Cura ve çam düdüğü ile oluşturduğu ezgilerden ortaya çıkan “Karaman Kırığı” adlı müziğiyle düğünlerde ve diğer eğlencelerde yer almaya başlar.

1992’de Antalya, Teke yöresinin ezgileri ve gelenekleri hakkında etimolojik araştırmalar yapmak için Türkiye’ye gelen Fransız Jérôme Cler ile hayatı değişir. Cler, Hayri Dev ile 350 sayfalık tez hazırlar. Fransız belgeselci Gulya Mirzoeva’nın çektiği Ormanların Arkasında adlı belgesel ile yaşamı sinemaya aktarılır.

Talip Özkan hocanın Hayri Dev’in tanınmasında büyük emeği olduğu, onu Jérôme Cler ile tanıştıran kişi olduğu anlatılır. Fransa, Hollanda, Belçika, Almanya ve İtalya’da konserler verir. “Koca Usta” lakaplı Hayri Dev, İtalya’daki bir kilisede ilk kez müzik çalıp söyleyen kişi olduğunu anlatır.

Gülümseyerek, “Beni Fransızlar meşhur etti.” der.

2008 yılında UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirasının Korunması Sözleşmesi kapsamında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından “Yaşayan İnsan Hazinesi” ilan edilir.

Köyünde okul olmadığı için askerde alfabeyi eline almış, akademik eğitimi olmamasına rağmen dünyanın değişik üniversitelerinde ders vermiştir.

2010 yılında İstanbul’da düzenlenen bir ödül töreninde “Yaşayan İnsan Hazinesi Kültürel Miras Taşıyıcıları” olarak ilan edilir.

Hayri Dev Usta, Pamukkale Üniversitesi Hastanesi Beyin Cerrahisi Servisi’nde 18 Temmuz 2018’de, 85 yaşında iken vefat eder.

Ruhun şad olsun, Koca Usta…